MALAYSIA sedang berada dalam fasa penting transformasi nasional yang menuntut bukan sahaja perubahan dasar dan pentadbiran tetapi juga anjakan budaya serta nilai dalam kalangan rakyat serta pemimpin.
Aspirasi untuk menempatkan Malaysia dalam kelompok 25 negara teratas dunia menjelang 2033 dalam Indeks Persepsi Rasuah (CPI) bukanlah impian kosong sebaliknya komitmen besar yang memerlukan pelaksanaan reformasi tadbir urus dan integriti negara secara menyeluruh.
Dalam konteks ini, seluruh rakyat Malaysia perlu menyedari perubahan sebenar bukan sekadar terletak di tangan kerajaan atau agensi penguatkuasa tetapi juga bergantung kepada kesedaran dan tindakan masyarakat awam secara kolektif.
KEPERLUAN REFORMASI
Salah satu cabaran paling ketara menghambat kemajuan negara ialah budaya korupsi yang sudah meresap ke dalam pelbagai peringkat, dari pengurusan tertinggi institusi hingga ke pentadbiran harian.
Ketirisan, salah guna kuasa dan pembaziran sumber menjadi punca utama kegagalan pelbagai dasar kerajaan, sekali gus meruntuhkan kepercayaan rakyat serta pelabur terhadap sistem pentadbiran negara. Laporan-laporan audit saban tahun memperlihatkan kelemahan berulang yang tidak diberi perhatian serius. Justeru, usaha pembanterasan rasuah tidak boleh bersifat reaktif semata-mata, sebaliknya perlu dilihat dalam kerangka reformasi sistemik yang menyentuh aspek struktur, budaya dan nilai.
PRINSIP UTAMA REFORMASI TADBIR URUS
Reformasi tadbir urus negara mestilah berpaksikan kepada beberapa prinsip utama:
- Ketelusan: Segala proses kerajaan, terutamanya yang melibatkan perolehan dan pelantikan, perlu dilaksanakan secara terbuka dan boleh diaudit.
- Akauntabiliti: Pegawai awam dan pemimpin politik mesti bertanggungjawab atas setiap keputusan yang dibuat dan bersedia disiasat serta dikenakan tindakan jika berlaku pelanggaran integriti.
- Pemisahan kuasa: Institusi seperti Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), Jabatan Audit Negara dan Kehakiman perlu benar-benar bebas dan tidak terdedah kepada campur tangan politik.
- Penyertaan rakyat: Rakyat perlu diberi ruang untuk menyuarakan pandangan dan memainkan peranan dalam menilai dasar serta pelaksanaan pentadbiran.
- Budaya integriti: Usaha menangani rasuah tidak hanya boleh bergantung kepada undang-undang, tetapi perlu disokong oleh nilai dan etika masyarakat yang menolak segala bentuk penyalahgunaan kuasa.
PERANAN RAKYAT
Mereformasi tadbir urus dan memperkukuh integriti negara tidak boleh berlaku tanpa penglibatan aktif rakyat. Keberkesanan dasar dan tindakan kerajaan amat bergantung kepada sokongan serta pengawasan daripada masyarakat umum. Berikut ialah beberapa peranan penting rakyat dalam agenda reformasi ini:
- Menolak rasuah dalam kehidupan harian: Rakyat mesti menolak amalan sogokan walau sekecil mana sekalipun, sama ada dalam urusan pejabat, penguatkuasaan jalan raya, pendidikan atau pentadbiran setempat. Tindakan ini adalah langkah asas tetapi sangat signifikan dalam membentuk budaya sifar toleransi terhadap rasuah.
- Bertindak sebagai pemantau dan pemberi maklumat: Masyarakat mempunyai hak dan tanggungjawab untuk melaporkan sebarang bentuk penyelewengan, salah guna kuasa atau ketirisan kepada pihak berkuasa seperti SPRM. Pemberi maklumat yang dilindungi undang-undang adalah wira sebenar dalam memerangi rasuah.
- Mengundi dengan bijak: Pemilihan pemimpin yang berintegriti amat penting. Rakyat harus menilai latar belakang, rekod prestasi dan komitmen calon terhadap integriti sebelum memberi undi. Pilihan yang salah akan memanjangkan lagi kitaran korupsi dalam sistem pentadbiran.
- Mendidik generasi muda: Ibu bapa, guru dan komuniti perlu mendidik anak-anak dengan nilai amanah, tanggungjawab dan keadilan sejak kecil. Pendidikan nilai integriti perlu diserap dalam kehidupan harian, bukan hanya bergantung kepada silibus sekolah.
- Menyokong dasar ketelusan dan akauntabiliti: Rakyat perlu menuntut agar kerajaan menyediakan data terbuka dan maklumat mengenai perbelanjaan awam, projek mega dan prestasi kementerian. Dengan maklumat ini, masyarakat boleh menilai dan memberikan maklum balas terhadap keberkesanan dasar kerajaan.
- Berpartisipasi dalam dialog awam dan wacana polisi: Penglibatan dalam forum awam, seminar atau perbincangan dasar membolehkan suara rakyat didengar secara lebih terancang dan berkesan. Penyertaan ini mengukuhkan prinsip demokrasi serta meningkatkan akauntabiliti dalam penggubalan dasar.
REALISTIK ATAU RETORIK?
Untuk mencapai skor CPI sekitar 68 hingga 70 mata menjelang 2033 (berbanding 47 pada 2023). Malaysia mesti menunjukkan peningkatan konsisten sekurang-kurangnya dua mata setahun. Ini hanya boleh dicapai jika terdapat keazaman politik yang tinggi serta kesungguhan institusi untuk menolak kompromi dalam isu rasuah.
Pada masa sama, rakyat juga harus meningkatkan kesedaran dan keterlibatan mereka dalam memastikan pemimpin dan institusi kekal bertanggungjawab.
TADBIR URUS DAN PELABURAN EKONOMI
Rasuah menjejaskan kredibiliti ekonomi negara. Pelabur asing cenderung untuk memilih negara yang stabil dari sudut perundangan, telus dalam pengurusan dana, serta menunjukkan komitmen kepada prinsip keadilan dan integriti. Tadbir urus yang cekap pula memastikan sumber diagih secara adil, hasil negara digunakan untuk pembangunan sebenar dan rakyat mendapat manfaat maksimum. Justeru, mereformasi tadbir urus bukan sekadar isu moral, tetapi merupakan prasyarat kepada kemajuan ekonomi yang mampan.
PENGURUSAN SUMBER NEGARA DAN ISU KETIRISAN
Reformasi integriti akan membolehkan pengurusan sumber awam dilakukan secara lebih telus dan cekap. Sistem pelaporan kewangan dan pengauditan dalaman perlu diperkemas dan digunakan sebagai alat kawalan yang efektif, bukan hanya sebagai formaliti pentadbiran. Ketirisan yang berlaku akibat kelemahan pengawasan boleh dikurangkan jika budaya takut kepada undang-undang wujud dan jika hukuman dikenakan secara konsisten tanpa mengira pangkat dan kedudukan.
Reformasi tadbir urus dan integriti negara bukanlah pilihan tetapi keperluan mutlak bagi masa hadapan Malaysia. Cita-cita untuk menjadikan Malaysia antara negara teratas dalam indeks CPI menjelang 2033 adalah realistik sekiranya pelaksanaan reformasi ini dilakukan secara konsisten, menyeluruh dan tanpa kompromi.
Namun, peranan rakyat adalah kunci kejayaan. Dengan semangat patriotisme, keberanian moral dan keinginan untuk melihat Malaysia bebas rasuah, setiap individu mampu menjadi agen perubahan.
Rakyat bukan sekadar pemerhati, kita adalah benteng pertama dan terakhir dalam memastikan integriti kekal menjadi asas dalam pembinaan negara bangsa.-UTUSAN
PENULIS Presiden Pemerhati Rasuah Malaysia (MCW).
