LANDSKAP sosiopolitik Malaysia kini berdepan dengan dinamika paling sensitif apabila isu kebanjiran pendatang asing khususnya pelarian etnik Rohingya dari Myanmar, kian beralih daripada isu kemanusiaan sejagat kepada krisis keselamatan domestik yang meruncing.
Di bawah kanta demokrasi pasca Undi18, heretan isu ini tidak lagi boleh diisolasikan daripada dewan pengundian.
Pengundi tempatan terutamanya kelompok marhaen dan belia yang menetap di radius berkepadatan tinggi migran mula melihat ketidakcekapan pengurusan pelarian sebagai ancaman langsung terhadap ketenteraman awam, keadilan ekonomi dan kedaulatan tanah air.
Hakikatnya, isu pelarian Rohingya dan lambakan migran bukan lagi sekadar subjek operasi penguatkuasaan bermusim, sebaliknya berevolusi menjadi kayu ukur moraliti politik yang mampu memicu undi protes berskala besar menentang parti pemerintah dalam pilihan raya akan datang.
Kebimbangan masyarakat terhadap asimilasi sepihak komuniti pelarian ini disokong kuat oleh data empirikal yang menuntut akauntabiliti mutlak daripada penggubal dasar negara.
Mengikut statistik terkini daripada Suruhanjaya Tinggi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bagi Pelarian (UNHCR), terdapat lebih daripada 215,000 etnik Rohingya yang berdaftar di Malaysia, membentuk majoriti besar daripada keseluruhan populasi pelarian di dalam negara.
Angka ini belum mengambil kira lambakan pendatang asing tanpa izin (PATI) yang bergerak bebas di dalam sektor ekonomi gelap.
Keadaan menjadi semakin mendesak apabila Ketua Polis Negara, Tan Sri Mohd. Khalid Ismail mendedahkan proses penempatan semula etnik Rohingya ke negara ketiga yang sebelum ini mencecah 7,000 hingga 8,000 orang setahun melalui kerjasama antara kerajaan (G2G) kini terhenti sepenuhnya akibat kekangan global.
Impak ‘pembekuan’ penempatan ini menyaksikan pelarian Rohingya kekal berada di tengah-tengah masyarakat tempatan dalam tempoh lama, sekali gus mencetuskan persaingan sengit dalam penggunaan fasiliti awam seperti hospital kerajaan dan kos sara hidup setempat.
Dari sudut ketenteraman awam dan implikasi sosial, kewujudan penempatan haram yang eksklusif atau ‘koloni Rohingya’ di beberapa buah negeri mengundang keresahan psikologi yang tinggi dalam kalangan penduduk tempatan.
Walaupun pihak berkuasa keselamatan (PBT) menegaskan penglibatan etnik ini dalam statistik jenayah nasional secara amnya adalah rendah, namun data lokaliti membayangkan realiti yang berbeza di peringkat akar umbi.
Sebagai contoh, di Selangor sahaja, pihak polis merekodkan sebanyak 192 kes jenayah kekerasan dan harta benda yang melibatkan 300 tangkapan etnik Rohingya bagi tempoh antara 2025 sehingga pertengahan 2026.
Ditambah pula desakan pertubuhan bukan kerajaan (NGO) seperti Persatuan Melayu Pulau Pinang (PEMENANG) yang menggesa penubuhan segera Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) menyiasat kompleksiti isu pelarian, menyebabkan rakyat mula melihat wujudnya kelemahan ketara dalam aspek penguatkuasaan undang-undang domestik.
Apabila masyarakat menyaksikan komuniti pelarian mampu membuka perniagaan tanpa lesen sah dan membina perkampungan sendiri, maka timbul persepsi kedaulatan undang-undang negara seolah-olah boleh dicabar dengan mudah.
Impak rantaian ini melimpah ke dalam ruang ekonomi makro yang secara langsung menekan periuk nasi pengundi kelas pekerja (B40 dan M40).
Penyelidikan ekonomi menunjukkan pasaran buruh tidak formal yang dikuasai pelarian dan PATI mewujudkan fenomena sekatan tangga gaji bagi sektor berkemahiran rendah. Anak muda tempatan lepasan sekolah terpaksa bersaing dengan tenaga kerja asing yang sanggup menerima bayaran murah tanpa caruman perlindungan sosial seperti Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) atau Pertubuhan Keselamatan Sosial (Perkeso).
Bagi peniaga kecil Melayu dan bumiputera, penguasaan ekonomi runcit oleh warga asing menerusi taktik penyewaan lesen perniagaan daripada warga tempatan (isu Ali Baba) dilihat mematikan peluang perniagaan domestik.
Kekecewaan ekonomi yang mendalam ini menyediakan ‘peluru politik’ yang sangat ampuh buat blok pembangkang untuk menyerang menteri Kabinet semasa musim kempen pilihan raya, sekali gus menghanyutkan undi kelompok atas pagar yang mendambakan perlindungan ekonomi yang lebih nasionalistik.
Lebih kritikal lagi, isu lambakan pelarian Rohingya sering kali dieksploitasi bagi mencetuskan polemik geopolitik domestik yang mampu menggugat keyakinan rakyat terhadap integriti proses pilihan raya itu sendiri.
Walaupun Pertubuhan Hak Asasi Manusia Etnik Rohingya Myanmar di Malaysia (MERHROM) menegaskan mereka tidak pernah dan tidak akan menuntut hak kewarganegaraan Malaysia, namun persepsi skeptikal dalam kalangan pengundi tempatan tetap membara.
Rakyat dihantui ketakutan lama mengenai taktik manipulasi dokumen pengenalan diri, sindiket pemalsuan kad UNHCR atau dakwaan pendaftaran pemilih tidak sah menjelang hari mengundi, terutamanya di kawasan Parlimen berkepadatan migran yang tinggi.
Ketakutan kolektif ini meletakkan Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) dan Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) dalam kedudukan defensif. Akibatnya, pengundi tempatan kini menuntut agar setiap calon pilihan raya membuktikan komitmen mereka terhadap pembersihan daftar pemilih dan pengetatan pintu sempadan negara sebagai syarat mutlak untuk mendapatkan sokongan.
Bagi mempertahankan mandat di peti undi, parti-parti politik tidak boleh lagi mengambil pendekatan reaktif atau sekadar berpuas hati dengan operasi imigresen yang bersifat bermusim.
Manifesto pilihan raya alaf baharu wajib membentangkan pelan tindakan komprehensif, seperti pelaksanaan sistem Dokumen Pendaftaran Pelarian (DPP) yang diuruskan sepenuhnya Kementerian Dalam Negeri (KDN) bagi menggantikan atau menyelia peranan UNHCR secara telus.
Pengundi alaf baharu khususnya pengundi muda mahukan pemimpin yang berani membawa isu keselamatan sempadan ke peringkat diplomasi tertinggi ASEAN bagi mendesak tanggungjawab mutlak kerajaan Myanmar.
Wakil rakyat masa hadapan bukan lagi mereka yang sekadar menabur saguhati kewangan menjelang pilihan raya, melainkan pimpinan yang mempunyai iltizam politik yang kuat untuk merombak dasar migrasi negara demi memelihara ketenteraman awam.
Melalui pelaksanaan Undi18 dan kepesatan capaian maklumat digital, rakyat berkembang menjadi pengundi matang yang menilai kestabilan sesebuah kerajaan melalui rasa selamat di luar pintu rumah mereka.
Kegagalan melayani keresahan sosial rakyat terhadap isu kolonisasi asing bakal diterjemahkan sebagai hukuman politik yang berat di kotak undi.
Ahli politik harus sedar dalam sistem demokrasi berparlimen, masa hadapan tanah air adalah hak eksklusif warganegara yang sah dan di atas kertas undi warganegara, itulah masa hadapan kedaulatan Malaysia bakal ditentukan.-UTUSAN
PROFESOR Madya Dr. Haliza Abdul Rahman ialah Pensyarah Institut Pengajian Sains Sosial, Fakulti Perubatan dan Sains Kesihatan, Universiti Putra Malaysia (UPM).
