PERSEFAHAMAN politik boleh merapatkan bekas pesaing tetapi tidak boleh menggantikan ketelusan pilihan raya.
Tafahum Siasi yang diumumkan antara Barisan Nasional (BN) dengan Pas, melibatkan rakan Perikatan Nasional (PN), menguji satu persoalan penting di Melaka sama ada mampukah kerjasama berteraskan perpaduan ummah menghasilkan pentadbiran bertanggungjawab sambil menghormati kemajmukan masyarakat Malaysia?
Kronologinya perlu diperjelas. Pada 21 Oktober, Pengerusi BN, Datuk Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi mengumumkan persefahaman membahagikan 21 kawasan kepada BN dan tujuh kepada Pas bersama sekutunya.
Selepas mesyuarat Majlis Kerja Tertinggi (MKT) UMNO pada 28 Oktober, Setiausaha Agungnya, Datuk Dr. Asyraf Wajdi Dusuki mengesahkan kerjasama politik dengan Pas dan rakan PN, kempen serta rancangan manifesto bersama. Pengumuman tersebut menunjukkan hasrat politik, bukannya bukti perjanjian bertulis yang telah diperiksa secara bebas.
Lebih penting, angka penamaan calon Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) pada 31 Oktober merekodkan calon BN di 23 kawasan, PN (5) dan Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu) (7).
Kategori ini tidak boleh disamakan begitu sahaja dengan pembahagian 21-7 yang diumumkan. Perbezaan tersebut memperlihatkan jurang antara agihan dirundingkan, label parti berdaftar dan pencalonan sebenar. Penjelasan terbuka perlu menyelaraskan angka berkenaan tanpa menganggap formula awal semestinya menggambarkan kertas undi terakhir.
Gagasan Musyawarah Nasional yang diketengahkan Ahmad Zahid menekankan perundingan dan tanggungjawab bersama. Daya tarikannya boleh difahami. Perpecahan politik berpotensi melemahkan kesinambungan dasar, mengalihkan sumber kepada persaingan berpanjangan dan menggalakkan janji yang tidak bertahan selepas kempen.
Namun musyawarah hanya bermakna apabila jelas siapa mewakili siapa, keputusan mana memerlukan persetujuan dan bagaimana pertikaian diselesaikan.
Rundingan bukan restu istiadat yang diberikan selepas keputusan dibuat. Kejelasan mandat setiap wakil juga penting supaya keputusan bersama tidak dipertikaikan kemudian atas alasan pihak tertentu tidak pernah memberikan persetujuan rasmi.
Ungkapan perpaduan ummah mempunyai makna agama dan sosial tetapi penerapan politiknya memerlukan kepekaan. Solidariti umat Islam tidak semestinya mengurangkan hak kewarganegaraan, maruah atau perwakilan bukan Islam.
Masyarakat Melaka memerlukan jaminan kerjasama memperkukuh pentadbiran inklusif, bukannya menjadikan identiti agama garis pemisah pilihan raya. Perkongsian yang mengangkat tujuan moral mesti membuktikan keadilan dalam pelantikan awam, keutamaan pembangunan dan akses perkhidmatan.
Perbezaan perlembagaan dan institusi turut penting. Pas boleh berunding dengan BN, namun sokongan pemimpin parti tidak secara automatik membuktikan persetujuan setiap komponen PN atau menyelesaikan persoalan kuasa gabungan. Penyelarasan negeri juga tidak serta-merta mengubah hubungan BN dengan Pakatan Harapan (PH) di peringkat Persekutuan.
Pemimpin perlu mengenal pasti pihak terikat, skop komitmen dan tatacara kelulusan. Kekaburan mungkin memudahkan ucapan kempen tetapi menyukarkan akauntabiliti demokrasi. Perbezaan antara persetujuan politik dan kuasa organisasi mesti dijelaskan kepada pengundi dan berhemah.
Pengalaman Johor dan Negeri Sembilan menawarkan pengajaran, bukan acuan. Susunan calon, masalah setempat, struktur kepimpinan dan keutamaan pengundi berbeza, menjadikan perbandingan mekanikal tidak tepat.
Nilainya terletak pada penelitian sama ada parti menerangkan kerjasama dengan jelas, mengurus jentera secara bertanggungjawab dan menterjemahkan pengaturan pilihan raya kepada pelaksanaan dasar berkekalan. Persoalannya bukan sama ada Melaka mampu meniru angka politik negeri lain tetapi bagaimana mengelakkan kegagalan tadbir urus yang sebenarnya boleh dicegah.
Keperluan ekonomi kini mesti mengatasi lambang gabungan. Keluarga yang menghadapi kos sara hidup memerlukan bantuan berkesan, perumahan mampu milik dan pengangkutan boleh diharap.
Golongan muda memerlukan laluan pekerjaan, pembangunan kemahiran dan pelaburan yang benar-benar mewujudkan pekerjaan.
Perniagaan memerlukan pelesenan konsisten, penyelenggaraan infrastruktur dan peraturan perolehan jelas. Komuniti luar bandar memerlukan utiliti stabil serta perkhidmatan awam mudah diakses.
Manifesto bersama sepatutnya menyatakan agensi bertanggungjawab, andaian pembiayaan, tarikh pelaksanaan dan hasil boleh diukur, bukannya slogan bersaing di bawah sepanduk sama.
SEMAK DAN IMBANG
Semak dan imbang kekal mustahak walaupun parti menyelaraskan kempen. Penelitian legislatif, audit bebas, tender telus dan perkhidmatan kawasan yang mudah dicapai tidak boleh dikorbankan demi kemudahan perpaduan politik.
Wakil pembangkang tetap mempunyai peranan pengawasan sah. Rakan gabungan juga perlu bebas mempersoalkan prestasi dasar tanpa dituduh mengkhianati persefahaman.
Kestabilan yang dicapai dengan membungkam penelitian hanyalah kerapuhan bersalut pakaian rasmi.
Pada penilaian saya, persefahaman ini tidak wajar diraikan tanpa soal atau dikecam secara refleks.
Keabsahannya bergantung pada persetujuan terdokumen, komunikasi awam tepat, pencalonan sah dan manfaat untuk semua komuniti.
Pemimpin perlu menerbitkan terma pelaksanaan, menyelaraskan pengumuman kerusi dengan pencalonan disahkan dan menerangkan implikasi Persekutuan secara konsisten. Ucapan kempen harus menyatakan keutamaan praktikal tanpa membayangkan kerjasama menjamin kejayaan.
Akhirnya, Tafahum Siasi perlu dinilai bukan melalui kemesraan berjabat tangan tetapi integriti keputusan. Melaka memerlukan rundingan sebelum pengumuman, kepimpinan terbuka kepada penelitian dan dasar yang hasilnya boleh diukur rakyat. Perpaduan ummah menjadi konstruktif apabila memperkukuh keadilan, kepercayaan antara masyarakat dan tadbir urus bertanggungjawab untuk semua. –UTUSAN
PENULIS ialah pengulas bebas.
