MALAYSIA bukan sekadar sebuah negara, ia adalah sebuah kontrak sosial yang hidup.
Sejak merdeka, kestabilan negara ini tidak terhasil secara kebetulan, tetapi melalui satu formula yang terbukti ampuh iaitu saling memahami, menghormati batas agama dan budaya, serta memelihara institusi yang menjadi payung kepada rakyat.
Formula inilah yang menjadikan Malaysia unik dalam kepelbagaian.
Bagaimanapun, hari ini formula tersebut semakin diuji. Isu cadangan menghidupkan semula penternakan babi di Selangor yang dibangkitkan oleh seorang wakil rakyat bukan sekadar polemik biasa.
Ia adalah cerminan kepada satu kecenderungan yang semakin membimbangkan iaitu keberanian mencabar perkara yang telah pun diputuskan secara jelas, termasuk titah institusi diraja.
Lebih tegas, Sultan Selangor sebelum ini telah menitahkan bahawa penternakan babi tidak lagi wajar dijalankan di negeri itu, mengambil kira faktor alam sekitar, sensitiviti masyarakat serta kesejahteraan awam.
Malah, kerajaan negeri sendiri telah mengambil pendirian untuk menghentikan pengeluaran lesen baharu serta menutup ladang sedia ada secara berperingkat dengan keperluan bekalan dipenuhi melalui import.
Hal ini bermakna, dari sudut dasar dan pentadbiran, isu tersebut sebenarnya telah mencapai noktahnya. Jadi, mengapa masih perlu diungkit?
Dalam titah baginda, antara kebimbangan utama adalah kesan penternakan babi terhadap alam sekitar yang menjadi punca kepada pencemaran bau, pencemaran sumber air serta risiko kepada kawasan penempatan padat.
Lebih daripada itu, projek berskala besar turut disifatkan tidak sensitif terhadap komposisi masyarakat yang majoritinya Melayu Islam.
Ini bukan sekadar isu teknikal atau ekonomi, tetapi melibatkan keseimbangan sosial yang halus. Dalam konteks masyarakat majmuk, sesuatu dasar tidak boleh dilihat hanya melalui lensa keuntungan atau keperluan pasaran semata-mata.
Hakikatnya, alternatif telah pun tersedia. Sultan Selangor sendiri mencadangkan agar bekalan daging babi diperoleh melalui import bagi memenuhi keperluan masyarakat bukan Islam.
Malah, data menunjukkan sebahagian besar bekalan sedia ada memang sudah pun bergantung kepada import, dan sistem itu mampu berfungsi tanpa menimbulkan konflik sosial.
Justeru, hujah bahawa penternakan tempatan adalah satu keperluan mendesak menjadi semakin lemah.
Benar, wakil rakyat mempunyai tanggungjawab membawa suara rakyat ke Dewan. Namun, tanggungjawab itu bukan bersifat mutlak tanpa sempadan. Seorang pemimpin tidak boleh sekadar menjadi pembawa suara, tetapi perlu bertindak sebagai “penapis” yang bijaksana.
Dalam kes ini, persoalan yang wajar ditanya, apakah semua tuntutan rakyat perlu dibawa tanpa mengambil kira sensitiviti dan ketetapan sedia ada? Di sinilah terletaknya ukuran kematangan politik.
Apabila sesuatu perkara telah dititahkan oleh Sultan yang juga merupakan tonggak kepada sistem Raja Berperlembagaan, maka keutamaan bukan lagi kepada perbahasan terbuka, tetapi kepada pematuhan dan penghormatan.
Kegagalan memahami garis ini bukan sahaja mencerminkan kelemahan kepimpinan, tetapi berpotensi mencetuskan ketegangan yang sebenarnya tidak perlu timbul pun.
Tidak hairanlah apabila pelbagai pihak tampil menggesa agar polemik ini dihentikan dan titah Sultan dihormati sepenuhnya.
Ini menunjukkan bahawa keresahan bukan datang daripada satu kelompok sahaja, tetapi merentasi pelbagai lapisan masyarakat, justeru jangan diuji kesabaran mereka.
Dalam masyarakat berbilang kaum, kestabilan bukan bergantung kepada siapa yang paling kuat bersuara, tetapi siapa yang paling bijak menahan diri.
Isu-isu sensitif seperti ini, jika terus dimainkan, berpotensi menguji kesabaran masyarakat, khususnya majoriti yang melihat perkara ini sebagai menyentuh prinsip agama dan nilai hidup mereka.
Sejarah telah mengajar bahawa ketegangan sosial jarang bermula dengan perkara besar. Ia sering bermula dengan isu kecil yang diulang-ulang, diperdebatkan tanpa henti, sehingga akhirnya mencetuskan reaksi yang sukar dikawal. Adakah kita mahu mengulangi kesilapan yang sama?
Lebih membimbangkan, polemik ini turut membuka ruang kepada persepsi negatif terhadap tadbir urus termasuk persoalan kepentingan tertentu atau konflik kepentingan dalam cadangan projek berskala besar.
Dalam era di mana kepercayaan rakyat terhadap institusi perlu diperkukuh, isu sebegini hanya menambah keruh keadaan, justeru lebih baik kembali kepada asas melalui hormat dan keseimbangan.
Malaysia tidak kekurangan undang-undang atau dasar. Apa yang semakin terhakis ialah disiplin untuk menghormati batas yang telah dipersetujui bersama.
Menghormati titah Sultan bukan soal feudal atau tradisi semata-mata, tetapi sebahagian daripada kerangka Perlembagaan yang menjamin kestabilan negara.
Dalam konteks Selangor, keputusan untuk menghentikan penternakan babi bukan dibuat secara semberono, tetapi setelah mengambil kira pelbagai faktor termasuk alam sekitar, sosial dan keharmonian.
Maka, menghidupkan semula perdebatan ini bukan sahaja tidak produktif, malah berisiko menggugat keseimbangan yang telah dicapai.
Akhirnya, persoalan sebenar bukan lagi tentang babi atau penternakan. Persoalannya adalah, adakah kita masih berpegang kepada formula keharmonian yang telah sekian lama memelihara negara ini?
Jika jawapannya ya, maka jalan ke hadapan jelas, hormati titah, peka terhadap sensitiviti dan utamakan kesejahteraan bersama berbanding kepentingan sempit.
Malaysia tidak memerlukan lebih banyak polemik, tetapi memerlukan lebih banyak kebijaksanaan. – UTUSAN
PROFESOR Datuk Dr. Mohammad Shatar Sabran ialah Pengerusi Teras Sosial Musyawarah Nasional.
