LAPORAN Ketua Audit Negara mengenai prestasi syarikat subsidiari di bawah syarikat berkaitan kerajaan (GLC) mendedahkan ketidakseimbangan yang ketara dalam pencapaian kewangan dan kecekapan pengurusan. Walaupun sebahagian besar syarikat mencatat keuntungan, jumlahnya tidak mencukupi untuk menampung kerugian yang dialami oleh syarikat lain serta pembayaran dividen yang tinggi.
Lebih membimbangkan, terdapat syarikat yang mengalami kerugian berterusan selama tiga tahun berturut-turut, menunjukkan kelemahan dalam strategi pemulihan dan pengurusan risiko.
Punca utamanya termasuk kejatuhan pasaran hartanah, kos kewangan yang tinggi dan struktur modal yang tidak mampan, yang menimbulkan persoalan mengenai keberkesanan tadbir urus GLC dalam mengurus pelaburan dan aliran tunai mereka.
Keperluan untuk strategi pemulihan yang lebih efektif, penstrukturan semula operasi syarikat yang tidak berdaya maju, serta pemantauan prestasi yang lebih ketat adalah langkah penting bagi memastikan GLC kekal berdaya saing dan memberikan pulangan yang mampan kepada negara.
Prestasi keseluruhan syarikat subsidiari di bawah GLC Malaysia pada 2023 menunjukkan pencapaian yang bercampur-campur. Walaupun 60.4 peratus syarikat mencatat keuntungan berjumlah RM4.087 bilion, jumlah ini masih tidak mencukupi untuk menampung impak negatif daripada 86 syarikat yang mengalami kerugian sebanyak RM2.810 bilion.
Keadaan ini mencerminkan ketidakseimbangan dalam kecekapan pengurusan dan pelaburan, keuntungan hanya tertumpu kepada segelintir syarikat yang berjaya, manakala sebahagian besar masih bergelut dengan ketidakstabilan kewangan.
Dari perspektif strategik, kebergantungan terhadap beberapa syarikat utama untuk menjana keuntungan boleh menimbulkan risiko sistemik kepada ekonomi negara sekiranya syarikat tersebut mengalami kemerosotan prestasi.
Oleh itu, langkah proaktif perlu diambil bagi memperbaiki daya saing dan keberkesanan pengurusan syarikat subsidiari yang tidak berdaya maju. GLC perlu mengadaptasi pendekatan yang lebih dinamik seperti pelaksanaan penilaian prestasi yang lebih ketat, penstrukturan semula operasi yang tidak menguntungkan, serta memperkukuhkan tadbir urus korporat bagi memastikan ketelusan dalam pengurusan kewangan.
Sinergi antara syarikat subsidiari perlu ditingkatkan bagi mengoptimumkan sumber dan mengurangkan ketidakseimbangan dalam pulangan pelaburan. Jika langkah-langkah ini diambil secara serius, GLC dapat memainkan peranan lebih signifikan dalam merangsang pertumbuhan ekonomi negara serta meningkatkan daya tahan sektor korporat awam.
Prestasi syarikat subsidiari di bawah GLC yang mengalami kerugian selama tiga tahun berturut-turut menunjukkan kelemahan serius dalam strategi pelaburan dan pengurusan risiko. Kerugian terkumpul sebanyak RM970.55 juta dalam tempoh 2021 hingga 2023 bukan sahaja membebankan kewangan negara tetapi juga mencerminkan kegagalan dalam mengenal pasti potensi pelaburan yang mampan.
Sebahagian besar kerugian berpunca daripada pelaburan dalam sektor hartanah luar negara, khususnya oleh Lembaga Tabung Haji dan Kumpulan Wang Persaraan (Diperbadankan) (KWAP), yang mengalami penurunan nilai ekoran ketidakstabilan pasaran.
Ketergantungan kepada pinjaman pemegang saham, seperti dalam kes Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) dan Lembaga Tabung Angkatan Tentera (LTAT), menunjukkan tahap kebergantungan yang tinggi kepada modal hutang tanpa pulangan yang setimpal.
Situasi ini menimbulkan persoalan sama ada keputusan pelaburan dibuat berdasarkan kajian mendalam atau sekadar mengejar keuntungan jangka pendek tanpa mengambil kira risiko jangka panjang.
Untuk memastikan daya saing dan kelestarian kewangan, GLC perlu mengambil pendekatan yang lebih berhati-hati dalam perancangan pelaburan, khususnya dalam sektor yang terdedah kepada turun naik ekonomi global.
Langkah penilaian risiko yang lebih ketat perlu diterapkan sebelum meluluskan sebarang pelaburan berskala besar, termasuk analisis pasaran, jangkaan pulangan, serta mekanisme keluar sekiranya pelaburan tidak mencapai sasaran. GLC harus meneliti semula struktur modal mereka dan mengurangkan kebergantungan kepada pinjaman pemegang saham yang boleh meningkatkan beban kewangan dalam jangka panjang.
Sebagai langkah proaktif, penstrukturan semula syarikat subsidiari yang mengalami kerugian perlu dipertimbangkan, termasuk menjual aset yang tidak strategik, menggabungkan operasi yang bertindih, serta menerapkan model perniagaan yang lebih inovatif dan mampan.
Amalan pembayaran dividen oleh syarikat subsidiari GLC walaupun dalam keadaan mengalami kerugian menimbulkan kebimbangan terhadap keberkesanan tadbir urus dan kecekapan kewangan entiti berkaitan kerajaan. Walaupun pembayaran dividen sering dilihat sebagai tanda kestabilan syarikat, dalam konteks ini, ia mencerminkan kelemahan dalam pengurusan aliran tunai dan strategi pelaburan.
Pembayaran dividen sebanyak RM1.432 bilion oleh 14 syarikat yang mengalami kerugian menimbulkan persoalan sama ada keputusan ini dibuat berdasarkan keperluan untuk memenuhi tanggungjawab kepada agensi induk atau hanya untuk mengekalkan imej kewangan yang positif.
Ini boleh mengakibatkan tekanan kewangan jangka panjang, terutamanya jika dana yang digunakan untuk pembayaran dividen datang daripada pinjaman atau penjualan aset yang tidak mampan.
Bagi memastikan kelestarian kewangan GLC, dasar pembayaran dividen perlu dikaji semula dengan mengambil kira prestasi syarikat secara menyeluruh, bukan sekadar keperluan agensi induk. Sebagai langkah proaktif, mekanisme pemantauan yang lebih ketat harus diterapkan bagi memastikan hanya syarikat yang benar-benar mempunyai aliran tunai positif dibenarkan membayar dividen.
GLC perlu mengutamakan strategi pemulihan kewangan bagi syarikat yang mengalami kerugian sebelum meneruskan pembayaran dividen, termasuk menstruktur semula operasi, mengoptimumkan kos dan meneroka sumber pendapatan baharu.
Pendekatan yang lebih berdisiplin dalam pengurusan kewangan ini bukan sahaja dapat meningkatkan daya tahan syarikat subsidiari tetapi juga memastikan GLC terus berperanan sebagai pemacu pertumbuhan ekonomi negara tanpa membebankan kewangan awam.
Bagi meningkatkan daya tahan dan keberkesanan GLC, pendekatan yang lebih sistematik dan proaktif perlu diterapkan. Pertama, penilaian prestasi syarikat subsidiari perlu diperketatkan dengan sistem pemantauan yang lebih komprehensif untuk mengenal pasti risiko lebih awal dan mengambil langkah pembetulan segera.
Kedua, strategi perniagaan GLC harus lebih fleksibel dan berpandukan kepada data serta analisis pasaran yang kukuh, bukan sekadar bergantung kepada sektor tertentu seperti hartanah yang terdedah kepada ketidaktentuan ekonomi.
Ketiga, pelan pemulihan khusus perlu diwujudkan bagi syarikat yang mengalami kerugian berterusan, termasuk cadangan untuk penyusunan semula, penggabungan atau bahkan pelupusan aset yang tidak strategik.
Dengan langkah-langkah ini, GLC bukan sahaja dapat memperkukuh daya saing mereka tetapi juga memastikan peranan mereka sebagai pemangkin pertumbuhan ekonomi negara kekal relevan dan berkesan. – UTUSAN
DR. Abu Sufian Abu Bakar ialah Pensyarah Kanan Pusat Pengajian Ekonomi, Wang dan Bank Universiti Utara Malaysia (UUM) dan Ahli Jawatankuasa Forum Ekonomi Manusiawi.
