KERAJAAN di bawah kepimpinan Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim menunjukkan contoh terbaik tadbir urus responsif melalui keputusan strategik untuk mengekalkan dan mengukuhkan sistem Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST).
Pendekatan tadbir urus responsif ini bermaksud kerajaan mendengar suara rakyat, memahami keperluan sebenar masyarakat dan membuat keputusan berdasarkan realiti tempatan yang disokong bukti antarabangsa yang kukuh, terutamanya kejayaan sistem serupa di Amerika Syarikat (AS).
Tadbir urus responsif yang diamalkan kerajaan terbukti melalui pendekatan yang meletakkan kepentingan rakyat di hadapan sambil memastikan negara terus maju.
Keputusan untuk mengekalkan SST mencerminkan kefahaman mendalam terhadap realiti ekonomi Malaysia dan keperluan rakyat, berbeza dengan pendekatan kerajaan terdahulu yang lebih mengutamakan pandangan teknikal tanpa mengambil kira impak sosial.
Pada 14 Februari 2023, Anwar di Parlimen menyatakan “kerajaan tidak mempunyai rancangan untuk mengembalikan Cukai Barang dan Perkhidmatan (GST) atau memperkenalkan sebarang cukai penggunaan berasaskan luas sebaliknya fokus pengurangan subsidi untuk isi rumah kaya.
Kenyataan ini menunjukkan bagaimana kerajaan responsif mendengar pengalaman rakyat dengan GST antara 2015 hingga 2018 dan mengambil iktibar daripada penolakan masyarakat terhadap sistem cukai yang dirasakan membebankan.
Prestasi ekonomi yang cemerlang membuktikan pendekatan tadbir urus responsif ini memberikan hasil yang positif.
Menurut data terkini Bank Negara Malaysia, ekonomi negara mencatatkan pertumbuhan yang kukuh dengan Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) meningkat 5.1 peratus pada 2024 dan 4.4 peratus pada suku pertama 2025. Pada masa sama, menurut data Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) dalam laporan Rundingan Artikel IV 202, kadar pengangguran kekal rendah pada 3.2 peratus pada suku ketiga 2024, manakala inflasi kekal terkawal pada sekitar 2 peratus.
Pencapaian ini menunjukkan kerajaan yang responsif kepada keperluan rakyat mampu mencapai objektif ekonomi tanpa mengorbankan kesejahteraan masyarakat.
Keputusan Malaysia untuk mengekalkan SST sebenarnya mengikut jejak negara paling maju di dunia dan menunjukkan keberanian dalam tadbir urus responsif dengan membuat keputusan berdasarkan bukti dan kepentingan rakyat, bukan sekadar mengikut tekanan atau trend antarabangsa.
AS membuktikan sistem cukai tunggal peringkat boleh berjaya besar-besaran dengan 45 negeri menggunakan sistem serupa SST Malaysia.
Menurut Yayasan Cukai, sistem cukai jualan di AS mengumpul lebih AS$375 bilion (RM 1.6 trilion) setahun dalam bentuk cukai jualan negeri pada 2021, mewakili 32 peratus daripada kutipan cukai negeri dan 13 peratus daripada kutipan cukai tempatan.
Sistem ini terbukti lebih pro-pertumbuhan berbanding cukai pendapatan kerana menimbulkan sedikit herotan ekonomi.
Kerajaan menunjukkan kematangan dalam tadbir urus dengan menggunakan bukti kejayaan antarabangsa ini untuk menyokong keputusan yang mengutamakan kepentingan rakyat.
Menurut Bajet 2025 yang dibentangkan pada 18 Oktober 2024, perluasan ini merangkumi perkhidmatan baharu seperti perkhidmatan perniagaan ke perniagaan (B2B) dan barangan bukan keperluan. Walau bagaimanapun, sebagai tanda tadbir urus responsif yang sebenar, kerajaan akan mengadakan sesi libat urus dengan pihak berkepentingan sebelum memuktamadkan skop perluasan dan kadar cukai yang berkaitan.
Pendekatan ini menunjukkan bagaimana kerajaan yang responsif mengimbangkan keperluan fiskal dengan keupayaan dan kesiapan pihak swasta.
Sistem SST dipilih juga menunjukkan kelebihan lebih jelas berbanding alternatif yang lebih kompleks dalam konteks tadbir urus responsif. Sistem ini mudah difahami rakyat dan perniagaan, memerlukan kos pentadbiran yang rendah yang membolehkan kepatuhan tinggi kerana senang diikuti.
Ia juga menawarkan fleksibiliti untuk disesuaikan mengikut keperluan tempatan dan memberikan kestabilan melalui sistem yang terbukti dan diterima masyarakat.
Kerajaan merangka strategi jangka panjang untuk menjadikan SST sistem cukai yang berkesan melalui peningkatan infrastruktur digital, program sokongan perniagaan dan pemantauan berterusan yang mencerminkan prinsip tadbir urus responsif.
Bajet 2025 menunjukkan komitmen kerajaan untuk mempertingkatkan hasil secara bertanggungjawab, dengan jumlah hasil kerajaan dijangka mencapai rekod RM340 bilion pada 2025, meningkat 5.5 peratus daripada 2024.
Peningkatan ini didorong kutipan cukai yang lebih tinggi termasuk reformasi SST, menunjukkan bagaimana tadbir urus responsif dapat mencapai objektif fiskal sambil mengekalkan keadilan sosial. Kerajaan juga mengekalkan komitmen untuk mengurangkan defisit fiskal daripada 4.3 peratus pada 2024 kepada 3.8 peratus (2025). Ini menunjukkan pengurusan fiskal yang bertanggungjawab.
TIDAK TUNDUK TEKANAN LUAR
Walaupun Pertubuhan Kerjasama Ekonomi dan Pembangunan (OECD) mencadangkan pada Ogos 2024 agar Malaysia mempertimbangkan untuk memperkenalkan semula GST secara beransur-ansur, namun kerajaan menunjukkan prinsip tadbir urus responsif tulen dengan mengekalkan pendirian yang mengutamakan kepentingan rakyat.
Anwar mengekalkan pendirian walaupun GST adalah sistem cukai yang cekap dan telus, ia tidak sesuai memandangkan kumpulan berpendapatan rendah tidak berupaya menanggung beban tersebut. Keputusan ini menunjukkan bagaimana tadbir urus responsif bermaksud kerajaan tidak mudah tunduk kepada tekanan luar, sebaliknya berpegang teguh kepada prinsip melindungi kepentingan rakyat berdasarkan realiti tempatan yang sebenar.
Malaysia kini menjadi contoh terbaik dalam tadbir urus responsif kepada negara lain membuktikan sistem cukai boleh berkesan tanpa membebankan rakyat.
Pendekatan tadbir urus responsif yang diamalkan iaitu mendengar suara rakyat, memahami keperluan sebenar dan membuat keputusan berasaskan bukti yang mengutamakan kepentingan masyarakat terbukti lebih berkesan daripada sekadar mengikut trend atau tekanan antarabangsa.
Kerajaan yang responsif juga menunjukkan keberanian untuk berpegang kepada prinsip keadilan sosial walaupun menghadapi cabaran atau cadangan dari pihak luar. Dengan bukti kejayaan AS dan prestasi ekonomi Malaysia yang cemerlang, jelas tadbir urus responsif yang diamalkan membawa kepada keputusan tepat serta bermanfaat untuk semua pihak.
SST bukan sekadar sistem cukai tetapi manifestasi tadbir urus responsif sebenar iaitu lambang kepimpinan yang mendengar, memahami dan bertindak untuk kepentingan rakyat berdasarkan bukti kukuh.
Keputusan ini memberikan gambaran jelas tentang tadbir urus responsif yang memberikan kemenangan kepada semua pihak. Dalam masa sama, rakyat tidak dibebani cukai berlebihan, perniagaan dapat beroperasi dengan sistem yang mudah dan tidak rumit, kerajaan memperoleh hasil mencukupi untuk pembangunan sementara negara menikmati ekonomi stabil serta berkembang.
Malaysia menunjukkan kepada dunia yang tadbir urus responsif bukan sekadar konsep teori tetapi pendekatan praktikal yang mengutamakan rakyat sambil memastikan negara terus maju dan makmur. Inilah contoh sebenar kerajaan yang benar-benar melayani kepentingan rakyat melalui tadbir urus responsif yang tulen dan berkesan.-UTUSAN
DATUK Seri Amir Hussien ialah bekas Pengerusi Perbadanan Labuan dan Pengerusi Dunia Melayu Dunia Islam (DMDI), yang kini merupakan penganalisis ekonomi.
