OGOS bulan yang bermakna untuk Indonesia dan Malaysia. Indonesia menyambut ulang tahun kemerdekaannya pada 17 Ogos, diikuti kemerdekaan Malaysia pada 31 Ogos (hari ini).
Bersempena kedua-dua tarikh ini ada baiknya kita bandingkan demokrasi antara kedua-dua negara. Dengan memahami persamaan dan perbezaan, saling belajar daripada pengalaman kedua-dua negara dan mempromosikan kerjasama dua hala. Indonesia dan Malaysia boleh menyumbang kepada masa depan demokrasi yang lebih cerah di rantau ini.
Demokrasi yang kukuh di kedua-dua negara boleh menjadi asas bagi kerjasama dua hala yang lebih erat dan saling menguntungkan. Dengan saling memahami sistem demokrasi, Indonesia dan Malaysia boleh membina kerjasama dalam pelbagai bidang seperti politik, ekonomi, sosial dan budaya.
DEMOKRASI INDONESIA
Indonesia, negara demokrasi tertua di Asia Tenggara, melalui perjalanan panjang sejak era Reformasi 1998. Demokrasi di Indonesia masih muda dan berkembang dengan pelbagai cabaran dan peluang yang dihadapi.
Cabaran demokrasi di Indonesia termasuk:
– Polarisasi politik: Polarisasi politik yang ketara antara pihak kerajaan dan pembangkang boleh menghalang proses demokrasi dan kestabilan politik.
– Salah maklumat dan berita palsu: Penyebaran maklumat palsu dan provokatif melalui media sosial boleh merosakkan kepercayaan awam terhadap demokrasi dan institusi politik.
– Kelemahan penguatkuasaan undang-undang: Ia boleh mencetuskan pelanggaran hak asasi manusia dan rasuah seterusnya merosakkan kepercayaan awam terhadap demokrasi.
– Ketidaksamaan ekonomi: Ketidaksamaan ekonomi yang tinggi boleh mencetuskan ketegangan sosial dan keresahan awam yang mengancam kestabilan demokrasi.
Walaupun banyak cabaran, demokrasi di Indonesia mempunyai peluang yang terbuka, antaranya:
– Masyarakat sivil yang aktif: Masyarakat sivil yang aktif dan kritikal memainkan peranan penting dalam memperkukuhkan demokrasi dan menggalakkan akauntabiliti kerajaan
– Kebebasan media : Kebebasan media yang kredibel membantu meningkatkan kualiti maklumat dan pendidikan politik masyarakat.
– Suruhanjaya pilihan raya yang kukuh: Suruhanjaya pilihan raya yang bebas dan profesional memastikan pilihan raya yang adil dan telus.
– Pendidikan politik: Peningkatan pendidikan politik dalam kalangan masyarakat meningkatkan penyertaan politik dan memperkukuhkan budaya demokrasi.
Meskipun berdepan pelbagai cabaran, demokrasi di Indonesia mempunyai prospek yang cerah untuk terus berkembang. Dengan komitmen daripada semua pihak seperti kerajaan, masyarakat sivil, media dan akademik, Indonesia boleh terus memperkukuhkan demokrasinya dan mencapai matlamat negara.
DEMOKRASI MALAYSIA
Malaysia mengamalkan sistem demokrasi berparlimen dengan sistem Persekutuan. Demokrasi di Malaysia juga mempunyai sejarah panjang, dengan pelbagai fasa peralihan dan pergolakan politik. Cabaran demokrasi di Malaysia termasuk:
– Dominasi politik wang: Terutama dalam pilihan raya boleh merosakkan integriti demokrasi dan meminggirkan calon yang kekurangan sumber kewangan.
– Rasuah: Rasuah yang masih berleluasa di Malaysia boleh menghakis kepercayaan awam terhadap demokrasi dan institusi politik.
– Ketidaksamaan kaum: Ketidaksamaan kaum antara etnik Melayu dan bukan Melayu masih menjadi isu sensitif yang boleh mencetuskan ketegangan sosial dan politik.
– Kelemahan institusi demokrasi: Kelemahan institusi demokrasi seperti Parlimen dan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) boleh menghalang proses demokrasi dan akauntabiliti kerajaan.
Peluang demokrasi di Malaysia termasuk:
– Jumlah masyarakat muda yang besar: Ini boleh menjadi pendorong kepada demokrasi dan reformasi politik.
– Kelas menengah yang berkembang: Kelas menengah yang berkembang boleh menjadi asas penyokong demokrasi dan tadbir urus yang baik.
– Teknologi maklumat dan komunikasi: Ia membantu meningkatkan penyertaan politik dan ketelusan maklumat.
– Peningkatan kesedaran masyarakat: Kesedaran masyarakat mengenai kepentingan demokrasi dan hak-hak sivil semakin meningkat.
Demokrasi di Malaysia mempunyai peluang untuk berkembang dan menjadi lebih kukuh. Dengan mengatasi cabaran seperti rasuah, ketidaksamaan kaum dan kelemahan institusi demokrasi, Malaysia boleh membina demokrasi yang lebih adil, telus dan bertanggungjawab.
PERBANDINGAN DUA NEGARA
Baik Indonesia mahupun Malaysia mempunyai persamaan dan perbezaan dari segi prospek demokrasi. Persamaannya ialah:
– Kedua-dua negara berhadapan dengan cabaran seperti polarisasi politik, maklumat tidak tepat dan kelemahan penguatkuasaan undang-undang.
– Kedua-dua negara mempunyai peluang untuk memperkukuhkan demokrasi melalui peranan aktif masyarakat sivil, kebebasan media dan suruhanjaya pilihan raya yang kukuh.
Perbezaannya pula adalah:
– Indonesia mempunyai masyarakat sivil yang lebih aktif dan kritikal berbanding Malaysia.
-Malaysia mempunyai sistem Persekutuan yang membantu mengagihkan kuasa dan mengatasi ketidakseimbangan wilayah.
– Cabaran rasuah dan ketidaksamaan kaum lebih ketara di Malaysia berbanding Indonesia.
– Demokrasi di Malaysia menampakkan petanda lebih positif setelah Datuk Seri Anwar Ibrahim menjadi Perdana Menteri. Pelantikan beliau sebagai Perdana Menteri Ke-10 menampakkan komitmen untuk mengatasi masalah politik wang, rasuah dan ketidaksamaan kaum serta memperkukuhkan institusi demokrasi.
Masa depan demokrasi di Indonesia pula bergantung kepada Presiden Terpilih, Prabowo Subianto, yang menang dalam Pilihan Raya Presiden pada 14 Februari lalu dan dijadual menjalani upacara angkat sumpah Presiden pada 20 Oktober bersama pasangannya, Gibran Rakabuming Raka.
Semoga hubungan Indonesia dan Malaysia akan lebih erat di bawah Anwar dan Prabowo, sekali gus memperkukuhkan lagi demokrasi di kedua-dua negara.
PENULIS adalah Pensyarah Fakulti Ilmu Sosial dan Ilmu Politik (FISIP), Universitas Islam Negeri (UIN) Walisongo, Semarang, Indonesia dan ahli Pusat Jaringan Analisis Politik Malaysia-Indonesia (CPAMIN).-UTUSAN
