AHLI politik disaran belajar dan mengikuti jejak langkah rakan sejawat dari negara Skandinavia yang dikatakan lebih bertamadun dan berintegriti tinggi. Mereka dikenali bersih daripada rasuah dan tidak langsung mempengaruhi penjawat awam.
Pelbagai carian fakta di internet menunjukkan gaya ahli politik negara Skandinavia seperti Sweden, Norway, Denmark, Finland dan Iceland adalah cerminan kepada sistem politik, budaya dan nilai-nilai dipegang oleh masyarakatnya.
Ahli politik kita dikatakan penuh dengan pelbagai masalah dan kekurangan. Kenapa perkara ini berlaku?
Sistem politik di Malaysia adalah berdasarkan demokrasi berparlimen dengan pemerintahan kerajaan yang dipilih menerusi pilihan raya umum (PRU). Ia didasarkan kepada sistem berbilang parti dengan kekuasaan berpusat kepada Kerajaan Persekutuan dan kerajaan negeri. Negara Skandinavia mengamalkan sistem politik yang lebih condong ke arah sosial demokrasi. Mereka juga mempunyai sistem politik berbilang parti dan pemerintahan yang dipilih melalui PRU. Mereka memfokus kepada sistem kesejahteraan kuat dan peranan besar bagi kerajaan dalam menyediakan perkhidmatan awam dan sosial kepada rakyat.
Budaya politik kita cenderung menekankan faktor identiti etnik dan agama. Terdapat kesedaran tinggi terhadap isu-isu etnik dan agama malah sering kali melibatkan pertembungan atau persaingan antara parti berdasarkan kumpulan etnik. Budaya politik di negara Skandinavia lebih condong ke arah kerjasama, konsensus dan sikap inklusif. Terdapat penekanan lebih besar pada kesetaraan gender, kesamarataan sosial dan keadilan. Masyarakat di situ lebih cenderung menghargai perpaduan sosial dan mementingkan kepentingan bersama.
Nilai-nilai politik di Malaysia lebih berkaitan identiti etnik, agama dan ketuanan Melayu. Terdapat penekanan pada isu-isu seperti hak bumiputera, agama rasmi dan pelaksanaan undang-undang Islam.
Nilai-nilai politik di negara Skandinavia lebih berkaitan kesamarataan, kebebasan dan kesetaraan. Mereka fokus kepada perlindungan hak asasi manusia, kesetaraan gender, kebebasan bersuara dan kesejahteraan sosial.
Malaysia mengamalkan pendekatan pembangunan yang lebih berorientasikan ekonomi dan industri. Penekanan diberikan kepada pertumbuhan ekonomi, pelaburan dan pembangunan infrastruktur sebagai agenda utama. Negara Skandinavia mengamalkan pendekatan pembangunan yang lebih berorientasikan kesejahteraan sosial. Penekanan khusus kepada kesetaraan sosial, pendidikan berkualiti tinggi, sistem sokongan sosial yang kuat dan perlindungan alam sekitar.
Perbandingan ini adalah bersifat umum dan terdapat pelbagai faktor yang mempengaruhi gaya ahli politik di setiap negara. Malah, keadaan politik dan kebudayaan di Malaysia dan negara Skandinavia juga berubah dari masa ke masa. Mengukur integriti ahli politik adalah tugas yang kompleks dan subjektif. Bagaimanapun, terdapat beberapa faktor boleh memberikan pandangan tentang perbezaan antara integriti ahli politik di negara Skandinavia dan Malaysia:
LAPORAN PERSEPSI SALAH LAKU
Transparency International (TI) menerbitkan Indeks Persepsi Salah Laku yang mengukur persepsi tahap rasuah negara-negara di seluruh dunia. Negara-negara Skandinavia sering menduduki peringkat tinggi dalam indeks ini, menunjukkan persepsi yang rendah terhadap rasuah. Malaysia walaupun mengalami penurunan dalam beberapa tahun kebelakangan ini, namun masih mempunyai ruang untuk meningkatkan skor integriti.
SISTEM PENGUATKUASAAN UNDANG-UNDANG
Negara Skandinavia mempunyai sistem penguatkuasaan undang-undang yang kuat dan bebas daripada campur tangan politik. Institusi penguatkuasaan undang-undang seperti polis, mahkamah dan agensi antirasuah mempunyai kebebasan dan kecekapan yang tinggi.
Di Malaysia, banyak usaha dilakukan untuk memperbaiki penguatkuasaan undang-undang dan memperkukuhkan institusi antirasuah seperti Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM). Masih terdapat cabaran dan kritikan terhadap tahap kebebasan dan kecekapan penguatkuasaan undang-undang.
KETERBUKAAN DAN AKAUNTABILITI
Negara Skandinavia dikenali dengan budaya keterbukaan dan akauntabiliti yang tinggi. Terdapat penekanan yang besar pada transparensi dalam pentadbiran awam, perlindungan whistleblower dan akses awam kepada maklumat penting.
Di Malaysia, berlaku peningkatan dalam pelaksanaan peraturan akauntabiliti awam dan peningkatan akses kepada maklumat, namun masih terdapat ruang untuk meningkatkan tahap keterbukaan dan akauntabiliti dalam sistem politik.
Adalah penting untuk diingat bahawa integriti ahli politik bukanlah sesuatu yang boleh dijadikan isu umum secara keseluruhan. Terdapat individu dengan integriti yang tinggi dan rendah dalam setiap negara termasuk di negara Skandinavia dan Malaysia.
Perbandingan ini adalah berdasarkan tahap relatif tersendiri dan bukanlah bermaksud tidak ada masalah integriti di negara Skandinavia atau Malaysia tidak mempunyai ahli politik yang integriti.
Negara Skandinavia sering dianggap mempunyai tahap rasuah yang rendah di dunia. Beberapa faktor yang mungkin menyebabkan ini termasuk:
Negara Skandinavia mempunyai undang-undang dan peraturan yang menggalakkan penyediaan maklumat awam, pengumuman kepentingan dan akses kepada data penting.
Polis, mahkamah dan agensi antirasuah di negara Skandinavia mendapat peruntukan mencukupi dan kebebasan untuk menjalankan tugas mereka tanpa campur tangan politik. Ini membolehkan penyiasatan dan perbicaraan kes rasuah berlangsung lebih efektif.
Budaya masyarakat di negara Skandinavia dengan jelas menolak amalan rasuah dan menekankan integriti serta kejujuran. Terdapat penekanan pada prinsip kesamarataan, keadilan dan perbuatan yang bertanggungjawab.
Negara Skandinavia mempunyai pendapatan tinggi dan sistem kesejahteraan sosial yang kukuh. Ketidakseimbangan ekonomi yang rendah dan peluang luas untuk kehidupan stabil mungkin mendorong individu tidak terlibat dalam rasuah.
Negara Skandinavia menekankan pendidikan berkualiti tinggi dan pendidikan adil. Sistem pendidikan yang baik membentuk nilai-nilai integriti dan moral terbaik dalam kalangan rakyatnya.
Negara Skandinavia mempunyai proses yang jelas dan telus untuk melaksanakan proses perolehan kerajaan dan menguruskan dana awam bagi mengurangkan ruang untuk penyalahgunaan kuasa dan rasuah.
Penting juga untuk diingat bahawa tiada negara yang bebas daripada rasuah sepenuhnya dan perkara ini boleh berubah dari semasa ke semasa. Faktor penting yang ingin dan boleh kita pelajari daripada ahli politik di negara Skandinavia ialah kecenderungan untuk memisahkan politik dan pentadbiran awam sejauh mungkin.
Terdapat situasi di mana campur tangan politik mungkin berlaku, namun kecenderungan dan kemahuan masyarakat telah memastikan kelestarian dan integriti perkhidmatan awam mereka tetap terpelihara daripada campur tangan politik yang tidak sepatutnya. – UTUSAN
PENULIS ialah Presiden Pemerhati Rasuah Malaysia (MCW).
