MENURUT Persatuan Automotif Malaysia (MAA), jualan kenderaan bermotor baharu meningkat sebanyak 11 peratus pada tahun lalu sekali gus mencapai paras tertinggi sepanjang masa di Malaysia, terutama oleh subsegmen kereta penumpang dengan pendaftaran kenderaan, meningkat kepada 799, 731 unit, mengatasi rekod sebelumnya sebanyak 721,177 unit pada 2022.
Berdasarkan data terkini daripada Kementerian Pengangkutan, peningkatan jumlah trafik juga dilaporkan meningkat kepada 16 peratus. Begitu juga dengan pengendalian kargo domestik dan antarabangsa menunjukkan peningkatan yang ketara daripada tahun sebelumnya.
Mobiliti hijau dan sistem pengangkutan yang cekap penting di negara ini disebabkan peningkatan jumlah kenderaan dan trafik yang semakin membebankan. Beberapa langkah diperlukan untuk mengurangkan kesesakan lalu lintas, pencemaran udara dan pelepasan karbon.
Penggunaan teknologi kecerdasan buatan (AI) dapat memainkan peranan penting dalam mencapai objektif ini.
AI sedang merevolusikan sektor pengangkutan yang akan membawa kepada penyelesaian mobiliti yang lebih hijau dan lebih cekap. Transformasi ini membentuk semula cara orang dan barangan bergerak terutama di sekitar bandar, meningkatkan keselamatan, mengurangkan kesan alam sekitar dan meningkatkan kecekapan keseluruhan sistem pengangkutan.
AI boleh digunakan untuk mengoptimumkan laluan pengangkutan awam, mengurangkan masa menunggu serta meningkatkan keberkesanan sistem pengurusan trafik.
Salah satu perkembangan terkini dalam AI dan pengangkutan ialah kemunculan kenderaan elektrik dan autonomi. Kenderaan ini, dilengkapi dengan algoritma AI yang mampu membuat keputusan secara bebas, mengurangkan pergantungan kepada pemandu manusia. Dengan memanfaatkan penderia (sensor), kamera dan perisian berkuasa AI, kenderaan autonomi boleh menavigasi keadaan jalan yang kompleks, mengesan halangan dan membuat keputusan yang pantas untuk memastikan perjalanan yang selamat dan cekap.
Penyepaduan AI dalam kenderaan autonomi berpotensi merevolusikan mobiliti di kawasan bandar yang semakin sesak. Dengan peningkatan perkhidmatan perkongsian perjalanan dan pengangkutan atas permintaan (on-demand transportation services), kenderaan autonomi boleh digunakan sebagai sebahagian daripada ekosistem mobiliti bersama, mengoptimumkan penggunaan kenderaan dan mengurangkan jumlah keseluruhan kenderaan di jalan raya.
Dengan mempromosikan penggunaan kenderaan elektrik dan autonomi, bukan sahaja mengurangkan kesesakan lalu lintas tetapi juga pelepasan karbon dan meningkatkan kecekapan keseluruhan rangkaian pengangkutan.
Tambahan pula, AI sedang digunakan dalam sistem pengangkutan pintar untuk mengoptimumkan aliran trafik dan meningkatkan mobiliti keseluruhan.
Sistem pengurusan trafik AI boleh menganalisis data masa nyata daripada penderia dan kamera untuk mengenal pasti lokasi kesesakan semasa, melaraskan isyarat lalu lintas selain mengubah laluan kenderaan untuk meminimumkan kelewatan.
Sistem ini bukan sahaja meningkatkan kecekapan infrastruktur sedia ada tetapi juga membuka jalan untuk bandar pintar masa depan yang mengutamakan pengangkutan yang mampan dan cekap. Selain meningkatkan mobiliti penumpang, AI juga mengubah sektor logistik dan pengangkutan barang.
Platform logistik berkuasa AI boleh mengoptimumkan operasi rantaian bekalan daripada perancangan laluan dan penjadualan kenderaan kepada pengurusan inventori dan penyelenggaraan ramalan. Dengan memanfaatkan analitik ramalan dipacu AI, syarikat logistik boleh mengoptimumkan laluan penghantaran, mengurangkan penggunaan bahan api dan meminimumkan kesan alam sekitar.
Faedah alam sekitar AI dalam pengangkutan adalah penting. Dengan mengoptimumkan laluan, mengurangkan masa yang terbiar dan menggalakkan mobiliti bersama, sistem pengangkutan berkuasa AI boleh membantu mengurangkan pelepasan gas rumah hijau dan mengurangkan kesan perubahan iklim.
Selain itu, penggunaan kenderaan elektrik dan autonomi yang dikuasakan oleh tenaga boleh diperbaharui seterusnya menyumbang kepada ekosistem pengangkutan yang lebih hijau serta mampan.
RISIKO KESELAMATAN SIBER
Walau bagaimanapun, penyepaduan AI dalam pengangkutan juga memberikan cabaran dan pertimbangan yang perlu ditangani. Kebimbangan privasi yang berkaitan dengan pengumpulan dan penggunaan data, risiko keselamatan siber serta pertimbangan etika sekitar pembuatan keputusan AI adalah bidang penting yang memerlukan perhatian mahupun peraturan yang teliti.
Jadi, penting untuk membangunkan rangka kerja dan piawaian yang kukuh untuk memastikan penggunaan teknologi yang bertanggungjawab dan beretika dalam pengangkutan.
Kerjasama pihak berkepentingan, termasuk kerajaan, syarikat teknologi, institusi pengajian tinggi, penyedia pengangkutan dan komuniti penting untuk memanfaatkan potensi penuh AI dalam pengangkutan.
Perkongsian awam-swasta boleh memacu inovasi, memudahkan perkongsian data dan menggalakkan pembangunan penyelesaian dikuasakan AI yang memberi manfaat kepada masyarakat secara keseluruhan.
Selain itu, pelaburan dalam penyelidikan dan pembangunan, pendidikan serta infrastruktur penting untuk menyokong evolusi AI yang berterusan dalam pengangkutan.
Kesimpulannya, AI memacu anjakan paradigma dalam sektor pengangkutan, yang membawa kepada penyelesaian mobiliti yang lebih hijau, selamat dan cekap. Daripada kenderaan autonomi, sistem pengangkutan pintar kepada logistik berkuasa AI dan inisiatif kemampanan alam sekitar, penyepaduan teknologi ini membentuk masa depan pengangkutan dengan cara yang mendalam.
Dengan menerima inovasi, kerjasama serta tadbir urus yang bertanggungjawab, ia akan menjadi kunci potensi penuh AI dalam mencipta ekosistem pengangkutan yang lebih mampan dan saksama untuk generasi akan datang.-UTUSAN
DR. Noor Zuraidin Mohd. Safar ialah Pensyarah Kanan Jabatan Keselamatan Maklumat dan Teknologi Web, Fakulti Sains Komputer dan Teknologi Maklumat, Universiti Tun Hussein Onn Malaysia (UTHM).
