Kemalangan jalan raya melibatkan kenderaan berat merupakan isu yang memerlukan perhatian serius. Setiap tahun, statistik menunjukkan peningkatan jumlah kemalangan membabitkan kenderaan berat dan ini memberi kesan besar kepada masyarakat dari segi keselamatan, ekonomi dan sosial.
Penting untuk Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) mengambil langkah-langkah proaktif bagi mengurangkan risiko kemalangan. Terdapat banyak pelajaran yang boleh diambil daripada negara-negara maju yang berjaya menangani isu ini dengan pendekatan berkesan.
Salah satu langkah penting ialah penguatkuasaan undang-undang lebih ketat terhadap kenderaan berat. Di Jerman, penguatkuasaan menggunakan teknologi automatik seperti kamera pemantau dan sistem pengesan beban berjaya memastikan pemandu mematuhi peraturan.
JPJ boleh memperkenalkan sistem serupa di Malaysia untuk memantau kenderaan berat di jalan raya. Selain itu, denda lebih tinggi perlu dikenakan kepada pemandu dan syarikat pengangkutan yang gagal mematuhi standard keselamatan.
Sweden dan Jepun mewajibkan latihan berkala untuk pemandu kenderaan berat, termasuk kursus memandu defensif dan pengurusan tekanan. Malaysia boleh memperkenalkan kursus serupa sebagai syarat pembaharuan lesen memandu kelas E dan GDL. Ini akan memastikan pemandu lebih bersedia menghadapi cabaran dan memahami pentingnya keselamatan dalam pekerjaan mereka.
Selain itu, teknologi pemantauan seperti alat pengesan lokasi (GPS) dan telematik boleh digunakan. Di Jepun, sistem ini membantu mengesan tingkah laku pemandu seperti penggunaan telefon bimbit atau pemanduan melebihi had kelajuan. JPJ boleh memberi insentif kepada syarikat pengangkutan untuk memasang sistem serupa. Dengan cara ini, tingkah laku pemandu dapat dipantau dan tindakan segera boleh diambil jika berlaku pelanggaran peraturan.
Penetapan zon larangan untuk kenderaan berat juga dapat membantu mengurangkan risiko kemalangan. Australia melaksanakan zon larangan di kawasan berisiko tinggi seperti sekolah dan pusat bandar. JPJ boleh mempertimbangkan langkah ini di kawasan-kawasan tertentu di Malaysia. Selain itu, laluan khas untuk kenderaan berat di lebuh raya dapat mengurangkan interaksi antara kenderaan ringan dan berat, sekali gus mengurangkan risiko perlanggaran.
Pemeriksaan keselamatan berkala terhadap kenderaan berat juga perlu diperketatkan. JPJ boleh melaksanakan jadual pemeriksaan yang serupa, terutama untuk kenderaan yang berusia lebih dari 10 tahun bagi memastikan kenderaan selamat dan mematuhi semua standard teknikal yang ditetapkan.
Di United Kingdom (UK), kempen keselamatan seperti Fikir! Keselamatan Jalan berjaya mengurangkan kemalangan jalan raya dengan menyasarkan isu-isu tertentu seperti keletihan dan penggunaan telefon bimbit semasa memandu. JPJ boleh menggunakan data kemalangan untuk merancang kempen yang lebih relevan dan berkesan di Malaysia.
Kerjasama antara JPJ dan syarikat pengangkutan juga perlu diperluaskan. Di Kanada, syarikat yang melabur dalam teknologi keselamatan seperti sistem brek automatik diberi insentif cukai. Malaysia boleh mengadaptasi pendekatan ini dengan menawarkan subsidi kepada syarikat yang memasang peralatan keselamatan tambahan pada kenderaan mereka. Langkah ini dapat meningkatkan kesedaran dan tanggungjawab bersama antara pihak kerajaan dan sektor swasta.
Akhir sekali, JPJ perlu sentiasa menilai keberkesanan langkah-langkah yang telah diambil. Di Norway, data kemalangan dianalisis secara berkala untuk memperbaiki strategi keselamatan. Malaysia boleh membentuk unit khas di bawah JPJ untuk menilai dan memperkemas langkah keselamatan berdasarkan data dan maklum balas daripada pengguna jalan raya.-UTUSAN
AZIZUL AZUDIN AZIZUL RAHMAN
Pengurus Kanan Jabatan Keselamatan
dan Kesihatan Pekerjaan, Kumpulan Interflour
