Berkhatan telah lama diamalkan dalam tradisi budaya dan agama. Di Malaysia, amalan ini dilakukan terutamanya dalam kalangan lelaki Muslim sebagai tuntutan agama. Namun, selain kepentingan spiritual, terdapat juga manfaat kesihatan yang semakin diiktiraf di peringkat global.
Artikel ini meneroka sama ada lelaki dan orang dewasa bukan Muslim turut boleh mendapat manfaat daripada berkhatan, dengan melihat kebaikan dari aspek kesihatan, kebersihan, dan psikososial.
PENCEGAHAN JANGKITAN SALURAN KENCING
Kajian menunjukkan bayi lelaki yang berkhatan mempunyai risiko yang jauh lebih rendah untuk mengalami jangkitan saluran kencing (UTI).
Menurut American Academy of Pediatrics (AAP), kejadian UTI adalah 1 dalam 100 bagi bayi lelaki yang tidak berkhatan, berbanding 1 dalam 1,000 bagi bayi berkhatan. Walaupun UTI lebih kerap berlaku semasa bayi, lelaki dewasa yang mempunyai masalah kesihatan seperti diabetes juga berisiko tinggi.
Di Malaysia, kadar diabetes dalam kalangan dewasa adalah tinggi, berkhatan boleh membantu mengurangkan risiko ini dengan mencegah pertumbuhan bakteria di bawah kulit kulup. Walaupun amalan berkhatan dalam kalangan bukan Muslim tidak begitu lazim, ia boleh menjadi pilihan bagi yang mengalami UTI berulang atau masalah kesihatan tertentu.
Mengurangkan Risiko STD
Banyak kajian menunjukkan berkhatan dapat mengurangkan risiko jangkitan penyakit kelamin (STD). Kajian besar oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) dan UNAIDS mendapati lelaki berkhatan 60 peratus kurang berkemungkinan dijangkiti HIV. Hasil ini menyebabkan berkhatan disarankan sebagai sebahagian daripada strategi pencegahan HIV di kawasan berisiko tinggi, terutamanya di Afrika.
Selain itu, berkhatan juga dapat mengurangkan penularan virus papilloma manusia (HPV), yang menyebabkan ketuat kemaluan dan dikaitkan dengan kanser serviks. Walaupun kadar HIV di Malaysia agak rendah, pencegahan HPV tetap relevan untuk semua lelaki.
Kajian menunjukkan HPV biasa berlaku walaupun dalam kalangan populasi berisiko rendah,dan lelaki boleh menjadi pembawa virus ini, meningkatkan risiko kanser serviks bagi pasangan wanita.
Bagi lelaki dewasa yang aktif secara seksual, berkhatan dapat memberikan perlindungan jangka panjang terhadap jangkitan ini.
Pencegahan Fimosis dan Parafimosis
Fimosis, iaitu keadaan di mana kulit kulup tidak boleh ditarik ke belakang, boleh menyebabkan ketidakselesaan, jangkitan, dan kesukaran membuang air kecil.
Di Malaysia, keadaan ini kerap berlaku dalam kalangan dewasa yang tidak berkhatan dan kurang menjaga kebersihan. Parafimosis, iaitu keadaan di mana kulit kulup tersekat di belakang kepala zakar, lebih serius dan boleh menghalang aliran darah, memerlukan rawatan kecemasan.
Berkhatan dapat mencegah kedua-dua keadaan ini sepenuhnya, menawarkan penyelesaian kepada lelaki yang kerap mengalami masalah kulit kulup.
Mengurangkan Risiko Kanser Zakar
Kanser zakar adalah sangat jarang berlaku,dengan kadar kejadian 0.1 bagi setiap 100,000 lelaki di seluruh dunia. Bagaimanapun, kajian menunjukkan lelaki berkhatan mempunyai risiko lebih rendah menghidap kanser zakar sepanjang hayat mereka.
Keradangan kronik, kebersihan yang lemah, dan jangkitan berulang merupakan faktor risiko kanser zakar.. Berkhatan membantu mencegah keradangan kronik dengan membuang kulit kulup, sekali gus mengurangkan risiko penyakit ini.
Walaupun kadar kanser zakar di Malaysia rendah, langkah pencegahan tetap penting, terutamanya bagi lelaki bukan Muslim yang memilih tidak berkhatan.
Bagi mereka yang mempunyai sejarah keluarga kanser zakar atau akses terhad kepada rawatan kesihatan, berkhatan boleh menjadi langkah pencegahan yang proaktif.
Memudahkan Kebersihan dan Penjagaan Diri
Dalam iklim tropika seperti Malaysia, menjaga kebersihan diri boleh menjadi cabaran. Kulit kulup boleh memerangkap kelembapan, smegma (campuran sel kulit mati dan minyak), dan bakteria, yang boleh menyebabkan bau tidak menyenangkan serta jangkitan. Berkhatan memudahkan proses membersihkan zakar kerana tiada kulit kulup yang boleh memerangkap kotoran atau lembapan.
Dalam penjagaan kesihatan, doktor sering berhadapan dengan pesakit warga emas yang mengalami balanitis iaitu keradangan pada kepala zakar akibat penjagaan kebersihan yang kurang baik.
Pertimbangan Psikososial dan Budaya
Di Malaysia, di mana berkhatan adalah amalan dominan dalam kalangan Muslim, lelaki yang tidak berkhatan dari komuniti lain mungkin merasa berbeza atau kurang yakin. Walaupun pilihan ini bersifat peribadi, norma sosial boleh mempengaruhi rasa identiti seseorang.
Ada juga lelaki bukan Muslim yang memilih untuk berkhatan demi menyesuaikan diri dengan harapan budaya atau atas alasan estetik, terutamanya jika mereka mempunyai pasangan dari komuniti Muslim.
Selain itu, sesetengah lelaki melaporkan peningkatan kepuasan seksual selepas berkhatan kerana kurang geseran dan ketidakselesaan semasa hubungan intim.Bagaimanapun, pengalaman ini berbeza antara individu, dan keputusan untuk berkhatan harus dihormati.
Prosedur Selamat dengan Risiko Minimum
Berkhatan adalah prosedur selamat apabila dilakukan oleh profesional perubatan terlatih. Di Malaysia, ia biasanya dilakukan pada kanak-kanak dengan anestesia tempatan, manakala orang dewasa boleh menjalani prosedur ini dengan anestesia serantau atau am. Komplikasi seperti pendarahan atau jangkitan adalah jarang berlaku, dengan kadar kurang daripada 1 peratus.
Lelaki dewasa yang menjalani berkhatan mungkin mengalami sedikit ketidakselesaan sepanjang tempoh pemulihan, yang biasanya mengambil masa satu hingga dua minggu.
Dengan penjagaan pasca operasi yang betul, mereka boleh kembali menjalani aktiviti harian dengan cepat. Penting untuk mendapatkan nasihat daripada profesional perubatan dan mengelakkan rawatan daripada pihak yang tidak bertauliah.
Pilihan Peribadi
Walaupun berkhatan adalah tradisi agama dan budaya bagi orang Muslim di Malaysia, manfaat kesihatannya melangkaui batas agama. Bagi lelaki bukan Muslim, keputusan untuk berkhatan boleh dipengaruhi oleh faktor kesihatan, kebersihan, atau pertimbangan sosial.
Pegawai kesihatan memainkan peranan penting dalam menyediakan maklumat berasaskan bukti dan menyokong individu untuk membuat pilihan yang tepat.
Sama ada atas sebab agama, budaya, atau perubatan, berkhatan menawarkan manfaat yang berharga bagi mereka yang ingin meningkatkan tahap kesihatan dan kesejahteraan diri.
Akhirnya, keputusan untuk berkhatan adalah pilihan peribadi yang perlu dipertimbangkan berdasarkan keperluan dan nilai individu. – UTUSAN
Dr. Mohammad Hifzi Mohd. Hashim ialah Pegawai Perubatan, Urologi, Jabatan Surgeri, Hospital Canselor Tuanku Muhriz Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM).
