Kuasa asing - AirAsia sasaran terbaru?

KUALA LUMPUR 6 Julai - Kerajaan digesa memantau isu pembelian kepentingan syarikat-syarikat tempatan oleh entiti asing terutamanya dari Singapura bagi memastikan kepentingan strategik Malaysia dipelihara.

Pembelian kepentingan syarikat-syarikat tempatan dalam industri pengangkutan, telekomunikasi, perbankan dan kejuruteraan oleh pelabur asing terutamanya Singapura yang agak ketara sejak dua tahun lalu dikhuatiri boleh membantutkan usaha kerajaan membangunkan ekonomi Malaysia bersandarkan agenda nasional.

Ini termasuk pengambilalihan Pantai Holdings Bhd. oleh syarikat Singapura, Parkway Holdings; pembelian sebahagian kepentingan Proton Holdings Bhd. oleh GSIC; pemilikan ekuiti Telekom Malaysia Bhd. (TM) dan Malaysian Plantations Bhd. oleh Temasek Holdings dan pemilikan saham-saham pelabuhan tempatan, Westports, oleh pengendali pelabuhan Singapura, PSA, melalui Hutchison Ports Holdings.

Selain Proton, TM dan Westport yang telah disenaraikan sebagai peserta strategik dalam ekonomi Malaysia, Pantai Holdings turut dianggap penting dengan pemilikannya terhadap Fomema, pemegang konsesi pemeriksaan kesihatan pekerja asing yang memonopoli proses kemasukan tenaga buruh ke negara ini.

PSA pada bulan lalu memuktamadkan pembelian 20 peratus kepentingan Hutchison, syarikat Hong Kong yang memiliki 30 peratus kepentingan Westport sejak 2000. Pelabuhan itu bersama-sama Pelabuhan Tanjung Pelepas dan Northport merupakan kepentingan yang amat strategik dalam usaha Malaysia menyaingi Singapura sebagai pusat perkapalan global.

Terbaru, Temasek dipercayai sedang berusaha meningkatkan pegangannya dalam syarikat penerbangan tambang murah, AirAsia Bhd. (AirAsia), yang akan mengambil alih laluan domestik daripada syarikat penerbangan kebangsaan, Malaysian Airline System Bhd. (MAS) mulai 1 Ogos ini.

Menurut pemerhati industri, Temasek setakat ini telah memiliki kira-kira enam peratus kepentingan AirAsia yang dianggap sebagai antara syarikat strategik Malaysia berikutan pengambilalihan 99 buah laluan penerbangan dalam negeri seperti yang ditetapkan oleh kerajaan.

Pemilikan kepentingan AirAsia oleh Temasek itu dibuat melalui sebuah firma pengurus dana asing di pasaran terbuka, kata beliau kepada Utusan Malaysia di sini hari ini.

Pemerhati itu berkata, walaupun pemilik sebenar saham-saham AirAsia yang dibeli oleh pengurus dana itu tidak dapat dipastikan, spekulasi pasaran bahawa ia biayai oleh Temasek bertiup kencang berikutan khabar angin bahawa syarikat penerbangan tambang murah itu ‘dipelawa’ oleh Singapura untuk memulakan perkhidmatan di republik berkenaan.

AirAsia yang disenaraikan di Bursa Malaysia sejak bulanNovember 2004 itu sebelum ini tidak diberikan hak untuk menyediakan perkhidmatan di negara tersebut.

Seorang pegawai kanan AirAsia yang dihubungi enggan mengulas mengenai spekulasi tersebut.

GSIC atau Government of Singapore Investment Corp. secara langsung memiliki lima peratus kepentingan Proton yang dibelinya pada tahun 2004. Dalam bulan Mac tahun yang sama, Temasek, secara langsung, turut membeli lima peratus kepentingan TM.

Pada bulan Mac tahun lalu pula, Temasek turut membeli 15 peratus kepentingan Malaysian Plantations, syarikat induk kumpulan perbankan tempatan, Alliance Bank Malaysia Bhd.

Presiden Transparency International of Malaysia, Tan Sri Ramon Navaratnam berkata, sebarang pembelian strategik syarikat Malaysia mesti dibuat secara telus terutamanya yang melibatkan aset-aset negara.

Katanya, pemantauan mesti diteruskan walaupun pembelian-pembelian itu selaras dengan pembukaan pasaran yang menjadi asas dalam proses globalisasi.

“Kerajaan perlu terus berhati-hati terutamanya dalam pembelian melibatkan Singapura, pesaing ekonomi yang paling dekat dengan Malaysia.

“Walaupun ia memberikan faedah jangka pendek tetapi dalam jangka panjang, syarikat asing itu boleh mengeksploitasi pemilikan tersebut untuk kepentingan mereka, seterusnya menjejaskan apa juga rancangan yang kita mahu laksanakan,” kata beliau.

Tambahnya, apa yang lebih membimbangkan ialah corak pembelian oleh entiti Singapura yang bertumpu kepada syarikat-syarikat strategik yang menawarkan potensi perniagaan jangka panjang yang amat besar.

Sementara itu, sumber Utusan Malaysia ketika dihubungi mengakui spekulasi pembelian saham AirAsia oleh Temasek itu tersebar luas di pasaran sejak seminggu lalu.

“Saya difahamkan AirAsia akan beroperasi di Singapura tidak lama lagi,” kata beliau.

Sumber itu yang turut menyuarakan kebimbangan dengan perkembangan tersebut juga mahu kerajaan menyiasat memandangkan AirAsia mempunyai kepentingan yang besar kepada negara berikutan pengendalian perkhidmatan domestiknya.

‘‘Walaupun AirAsia syarikat swasta namun dalam soal jual beli kepentingan syarikat tempatan kerajaan perlu campur tangan,” tambahnya.