MINGGUAN: Boleh Datuk ulas kedudukan Tanah Rizab Melayu dalam perundangan negara. Sejauh mana Tanah Rizab Melayu ini dilindungi Perlembagaan?

MOHD. NOOR: Tujuh Wasiat Raja-Raja Melayu antara lain menyatakan, "Kami isytiharkan dan kami simpan untuk kamu dan kami benarkan kamu isytihar dan simpan untuk anak cucu kamu, selain gunung-ganang, tasik dan hutan simpan, Tanah Simpanan Melayu sehingga nisbah 50 peratus, selebihnya kamu rebutlah bersama-sama kaum lain." Tanah Rizab Melayu dinobatkan di bawah Perkara 89 Perlembagaan Persekutuan dan Enakmen Tanah Rizab Melayu di setiap negeri yang beraja. Menurut Perlembagaan Persekutuan, Tanah Rizab Melayu terbahagi kepada dua bahagian iaitu zaman pramerdeka dan zaman pasca merdeka. Tanah Rizab Melayu yang diisytiharkan demikian di bawah enakmen negeri masing-masing sebelum hari merdeka iaitu sebelum 31 Ogos 1957 tetap kekal sebagai Tanah Rizab Melayu selagi ada bulan dan matahari atau dalam erti kata lain, sampai ia berterusan. Tanah Rizab Melayu tidak boleh dipindah milik kecuali kepada orang Melayu. Ini menunjukkan betapa pentingnya Tanah Rizab Melayu dikekalkan.

Di samping Tanah Rizab Melayu, ada tanah dipanggil Tanah Adat Negeri Sembilan dan Naning yang tidak boleh bertukar tangan kecuali kepada anak perempuan dan turun-menurun kepada anak perempuan. Enakmen Tanah Rizab Melayu negeri itu tidak boleh dimansuhkan kecuali dengan satu enakmen atau undang-undang yang dibahaskan dan diluluskan oleh majoriti ahli Dewan Undangan Negeri (DUN) itu dan mendapat undi dua pertiga daripada ahli yang hadir dan mengundi. Kemudian dengan usul yang dibentangkan di Dewan Rakyat dan Dewan Negara dan perlu mendapat persetujuan suara majoriti serta dua pertiga undi ahli yang hadir mengundi. Ini bermakna, Enakmen Tanah Rizab Melayu ini tidak boleh dimansuhkan di sidang DUN sahaja tetapi perlu mendapat kelulusan Dewan Rakyat dan Dewan Negara. Ini menunjukkan Perlembagaan hendak menjamin Tanah Rizab Melayu kekal turun-temurun. Maka, enakmen itu sendiri tidak boleh dimansuhkan kecuali dengan dua cara ini.

Hendak memansuhkan enakmen ini bukan mudah kerana perlu mendapat sokongan suara majoriti. Kalau DUN sesebuah negeri itu ada 56 ahli dewan, ia mesti mendapat sokongan 29 ahli dewan. Kalau 20 orang sahaja yang hadir dan mendapat sokongan dua pertiga tetapi tidak cukup 29 orang menyokong, maka ia tidak sah. Ini menunjukkan betapa susahnya hendak memansuhkan enakmen ini. Kalau di Dewan Rakyat, antara 222 undi, mesti mendapat 113 yang menyokong. Bukan sekadar 113 orang yang menyokong tetapi mendapat dua pertiga yang hadir mengundi dan jumlahnya mesti lebih daripada 113 undi itu. Kalau dimansuhkan pun, Tanah Rizab Melayu yang sudah sedia ada iaitu sebelum merdeka, tidak boleh dibatalkan. Hanya Tanah Rizab Melayu yang diisytiharkan selepas merdeka boleh dibatalkan. Sekiranya, Tanah Rizab Melayu dicabut keluar atau atas apa jua sebab tidak lagi menjadi Tanah Rizab Melayu, kerajaan negeri mesti dengan segera mengisytiharkan mana-mana tanah lain yang sekata, senilai dan sama luasnya. Ini menunjukkan Tanah Rizab Melayu tidak boleh berkurangan atau dikurangkan. Adalah tidak sah sekiranya Tanah Rizab Melayu di bandar dicabut keluar tetapi diganti dengan tanah lain di desa atau di pedalaman.

Bagaimana pula dengan tanah-tanah yang diisytiharkan selepas merdeka? Tanah yang bagaimana boleh diwartakan sebagai Tanah Rizab Melayu?

MOHD. NOOR: Menurut Enakmen Tanah Rizab Melayu, kerajaan negeri boleh mengisytiharkan sebagai Tanah Rizab Melayu, mana-mana tanah yang boleh dimajukan tetapi belum atau tidak dimajukan lagi. Begitu juga dengan tanah pertanian yang belum dan tidak dimajukan lagi. Kerajaan negeri boleh mengisytiharkan mana-mana tanah sebagai Tanah Rizab Melayu. Kalau tanah itu ada potensi untuk dimajukan, isytiharkan sebagai Tanah Rizab Melayu supaya orang Melayu boleh memajukannya. Itu yang penting. Kalau tanah itu tanah pertanian yang boleh digunakan untuk bercucuk tanam, isytiharkan sebagai Tanah Rizab Melayu untuk orang Melayu berladang, berkebun dan sebagainya. Adakah kerajaan buat semua ini? Istilah boleh mengisytiharkan tanah yang belum dimajukan sebagai Tanah Rizab Melayu bermakna tanah yang boleh dimajukan dan dicucuk tanam, bukan tanah yang tidak laku. Sebagai contoh, kalau Gunung Angsi di Negeri Sembilan boleh dimajukan, Kerajaan Negeri Sembilan mesti isytiharkan Gunung Angsi sebagai Tanah Rizab Melayu supaya orang Melayu boleh majukan sebagai kawasan pelancongan. Orang Melayu boleh cari rakan kongsi dari Arab untuk majukan kawasan itu.

Satu lagi contoh, kalau di Lenggeng, Negeri Sembilan, ada banyak bukit yang ada banyak batu, kerajaan Negeri Sembilan patut isytiharkan bukit-bukit itu sebagai Tanah Rizab Melayu untuk orang Melayu majukan kuari. Ini eloknya Tanah Rizab Melayu, ia boleh dibangunkan oleh orang bukan Melayu tetapi tidak boleh dimiliki. Maknanya, Tanah Rizab Melayu digunakan untuk kepentingan orang Melayu. Kalau ada tanah liat atau mineral, kerajaan isytiharkan kawasan itu sebagai Tanah Rizab Melayu. Undang-undang tadi mengatakan kerajaan negeri mengisytiharkan tanah yang belum dimajukan dan dicucuk tanam, inilah maksudnya. Namun masalahnya, kerajaan negeri memberi kepercayaan kepada syarikat bukan Melayu untuk memajukan tanah-tanah ini kerana beranggapan orang Melayu tidak berduit. Inilah yang saya katakan menggadaikan Tanah Rizab Melayu dan maruah orang Melayu. Kita tidak mahu pemimpin macam ini.

Kalau kedudukan Tanah Rizab Melayu ini begitu terjaga dalam undang-undang negeri dan negara, kenapa Tanah Rizab Melayu boleh terhakis sehingga kajian pada 2009 mendapati keluasan tanah berkenaan hanya kira-kira 12 peratus daripada 12.9 juta hektar keseluruhan tanah Semenanjung Malaysia tidak termasuk Pulau Pinang dan Melaka?

MOHD. NOOR: Sebelum merdeka, sudah ada Tanah Rizab Melayu dan tanah itu kekal sampai bila-bila dan tidak boleh dipindah milik kepada orang bukan Melayu. Berapa luas tanah itu, kita perlu buat kajian. Jika tanah ini dicabut keluar dan tidak lagi menjadi Tanah Rizab Melayu, tanah ini mesti diganti dengan tanah lain yang sama sifat atau nilai dan luasnya. Ini yang tidak dibuat. Di samping itu, Tanah Rizab Melayu berkurangan kerana ditukar milik atau dijual kepada syarikat, koperasi, pertubuhan atau bank yang diisytiharkan sebagai Melayu yang kemudiannya bertukar tangan kepada pemilik atau pemegang saham bukan Melayu. Enakmen Tanah Rizab Melayu membuat peruntukan yang membenarkan kerajaan negeri 'memelayukan' bank, koperasi, perbadanan dan syarikat sebagai orang Melayu yang dijadualkan di bawah enakmen tersebut. Dalam enakmen itu tadi, kerajaan negeri boleh mengisytiharkan bank, koperasi, perbadanan dan syarikat tertentu sebagai orang Melayu dan ia disenaraikan dalam jadual. Apabila diisytiharkan sebagai orang Melayu, organisasi itu boleh memiliki dan membangunkan Tanah Rizab Melayu. Orang yang merancang itu baik tetapi malangnya apabila syarikat itu bertukar tangan kerana saham dan pengarah boleh berpindah milik daripada orang Melayu kepada bukan Melayu. Tanah tadi masih kekal menjadi milik syarikat itu walaupun pemegang saham bertukar kepada orang bukan Melayu. Kerajaan tidak dapat memantau pertukaran saham atau pemilikan Tanah Rizab Melayu itu.

Inilah penghakisan Tanah Rizab Melayu. Siapa yang memantau Tanah Rizab Melayu tidak lagi dibangunkan oleh syarikat Melayu. Tanah Rizab Melayu yang dikeluarkan ini sepatutnya diganti balik tetapi tidak diganti. Kalau diganti pun, dengan tanah yang tidak laku, tidak sekata dan tidak senilai. Kalau tanah yang diganti itu lebih luas tidak apa tetapi mesti sama nilai. Kerajaan juga boleh merampas tanah berkenaan yang telah bertukar milik kepada bukan Melayu kerana melanggar syarat. Apabila dirampas, tanah ini tidak lagi menjadi Tanah Rizab Melayu tetapi menjadi tanah kerajaan, namun ini juga tidak diganti. Ada juga Tanah Rizab Melayu yang dirampas dan tidak lagi menjadi Tanah Rizab Melayu selepas diambil bagi memberi laluan kepada pembinaan jalan raya, landasan kereta api dan sebagainya. Ini bermakna, Tanah Rizab Melayu sudah terhakis. Mana gantinya? Itu juga tidak dibuat. Bermakna, Tanah Rizab Melayu sebelum merdeka yang diambil tadi tidak diganti semula supaya keluasannya kekal sampai bila-bila. Kajian hendaklah dibuat berapa banyak Tanah Rizab Melayu pupus dan rakyat boleh menghukum mereka yang bertanggungjawab.

Sikap orang Melayu sendiri yang cepat gelap mata antara punca utama masalah ini. Mungkin Datuk boleh huraikan perkara ini?

MOHD. NOOR: Salah satu puncanya ialah kerajaan negeri hendakkan pembangunan supaya diperlihatkan kepada Perdana Menteri bahawa menteri besar dan barisan exconya bekerja. Pembangunan merupakan keutamaan untuk menujukkan petunjuk prestasi utama (KPI) mereka. Pihak yang membangunkan ini ialah syarikat pemaju yang mencadangkan kepada kerajaan negeri bagaimana untuk membuat sesuatu pembangunan. Pemaju mengatakan kononnya Tanah Rizab Melayu tidak bernilai dan tidak ada sambutan sekiranya dimajukan serta beberapa propaganda lain. Soalnya, ada atau tidak Tanah Rizab Melayu di pinggir-pinggir bandar yang telah dibangunkan tetapi rumahnya tidak terjual? Tidak ada lagi. Orang Melayu sekarang mampu, malah mampu membeli unit kediaman yang terbuka pemilikan umum. Satu lagi, kenapa tanah yang diberi dan ditukar milik kepada majlis agama Islam negeri atau perbadanan pembangunan ekonomi negeri (SEDC), kemudiannya badan ini memajukan tanah itu dengan kerjasama syarikat bukan Melayu. Soalnya, apabila dimajukan dengan kerjasama syarikat-syarikat bukan Melayu, pemaju yang menentukan lot-lot pilihan untuk dijual. Lot-lot pilihan ini seperti unit bawah atau lot tepi. Pemaju yang menentukan dan mereka kata lot ini sudah dijual, menyebabkan pembeli Melayu mendapat lot-lot di belakang. Jadi, keuntungan diraih oleh majlis agama Islam negeri dan SEDC atau pemaju? Maknanya, kita beri tanah kepada badan ini untuk kerjasama dengan orang lain. Siapa yang menjadi penasihat badan ini untuk memastikan kerjasama itu berpihak kepada orang Melayu? Kenapa tidak jalinkan kerjasama dengan syarikat pemaju Melayu supaya kita dapat mengawal rumah, kedai dan gedung ini agar dimiliki oleh orang Melayu. Kenapakah majlis agama Islam negeri dan SEDC tidak memberikan kepada syarikat pemaju Melayu untuk memajukan tanah-tanah ini supaya orang Melayu mendapat lot-lot yang strategik, bukannya sisa-sisa diberi kepada orang Melayu oleh pemaju bukan Melayu?

Biasanya, kalau kita hendak beli rumah, kita tengok banyak papan tanda lot-lot rumah yang strategik sudah terjual. Kalau sudah terjual, jual kepada siapa? Rumah ini dijual kepada mereka yang ada kepentingan. Orang Melayu menggadaikan bangsa dan maruah Melayu dengan disogok membeli lot-lot pilihan dengan tujuan untuk menjual semula dalam tempoh enam bulan dan meraih keuntungan. Mereka ini ialah orang Melayu yang tidak bermaruah yang sanggup menggadaikan bangsa dan maruah Melayu. Undang-undang kata selepas merdeka, kerajaan mengisytiharkan Tanah Rizab Melayu dengan syarat disediakan tanah untuk pemilikan umum. Sediakan Tanah Rizab Melayu dahulu sebelum pemilikan umum tetapi sebagai contoh di Negeri Sembilan, kita lihat berapa banyak tanah disediakan untuk pemilikan umum tetapi tidak ada Tanah Rizab Melayu untuk mengimbangi tanah pemilikan umum ini. Misalnya, Seremban 2 dan Seremban 3 dibangunkan untuk semua orang. Sekarang ini sudah disediakan tanah untuk umum tetapi di mana lawannya iaitu menyediakan Tanah Rizab Melayu? Tidak ada. Sepatutnya disediakan Tanah Rizab Melayu dahulu dan selepas itu, baharulah tanah pemilikan umum. Sepatutnya, sebelum ada Seremban 2 dan Seremban 3, tanah di Sendayan dibangunkan terlebih dahulu untuk orang Melayu. Saya sudah lapan tahun menjelajah negara ini, berucap kepada orang awam tentang Perlembagaan termasuk Tanah Rizab Melayu di setiap negeri tetapi tidak didengar oleh pemimpin-pemimpin negeri. Sama ada mereka tidak faham atau faham tetapi buat-buat tidak faham.

Apakah langkah yang boleh dilakukan oleh kerajaan untuk memulihkan Tanah Rizah Melayu ini?

MOHD. NOOR: Tanah Rizab Melayu dalam undang-undang adil kerana bukan hanya beri kepada orang Melayu tetapi juga kepada orang lain. Orang Melayu sudah ada Tanah Rizab Melayu sebelum merdeka, yang itu berterusan. Selepas merdeka, kerajaan isytihar Tanah Rizab Melayu lagi tetapi kerajaan mesti sediakan tanah lain untuk pemilikan awam yang sama jumlahnya. Maknanya, di sini letak keadilan. Tanah Rizab Melayu selepas merdeka sekian banyak, beri pula kepada semua orang seluas itu. Tanah untuk pemilikan awam itu termasuk orang Melayu kerana orang Melayu pun orang awam. Maka, orang Melayu boleh bersaing dengan orang lain untuk memiliki tanah awam tadi. Kalau itu pun tidak cukup dan kerajaan sudah tidak ada tanah, kerajaan boleh mengambil/beli tanah bukan kerajaan dan mengisytiharkan tanah itu sebagai kawasan penempatan orang Melayu atau bukan Melayu atau penempatan bersama. Selain itu, bagi menambah Tanah Rizab Melayu, kerajaan boleh mengisytiharkan Tanah Rizab Melayu di atas permohonan individu pemilik Melayu supaya tanah itu tidak dipindah milik kepada bukan Melayu. Kerajaan boleh menggalakkan orang Melayu menukar status tanah putih atau tanah bebas ini kepada Tanah Rizab Melayu. Ini untuk menambah bilangan Tanah Rizab Melayu. Ada kerajaan buat macam itu?

Hak ketuanan Tanah Rizab Melayu pramerdeka campur lagi dengan Tanah Rizab Melayu pasca merdeka dan campur seluas mana orang Melayu mampu memiliki tanah bukan Melayu yang disediakan untuk hak milik awam serta campur lagi Tanah Rizab Melayu yang dipaksa ambil oleh kerajaan dengan persetujuan dan campur lagi tanah yang dipohon oleh pemiliknya supaya ditukar kepada Tanah Rizab Melayu, sepatutnya kita sudah ada lebih daripada 50 peratus. Sepatutnya, kerajaan beri kepada majlis agama Islam negeri dan isytiharkan tanah ini sebagai Tanah Rizab Melayu. Majlis agama Islam negeri boleh diisytiharkan sebagai orang Melayu dalam senarai jadual siapa Melayu. Dengan itu, tanah yang diisytiharkan sebagai Tanah Rizab Melayu boleh dibangunkan. Sepatutnya, Tanah Rizab Melayu boleh dibangunkan dan dimajukan di sekitar bandar dan bandar raya untuk menyusun semula masyarakat atau memastikan Tanah Rizab Melayu dimajukan dan dimiliki oleh orang Melayu supaya orang Melayu berada dalam keadaan majoriti di kawasan pilihan raya ramai Melayu.

Kita tengok Lembaga Kemajuan Wilayah Pulau Pinang (Perda) hendak buat kawasan perumahan rakyat di Pulau Pinang tetapi kerajaan negeri tidak luluskan walaupun sudah lapan tahun permohonan dibuat. Apa sebabnya? Kerajaan Negeri Pulau Pinang tidak luluskan kerana tidak mahu orang Melayu duduk sekelompok agar mereka tidak boleh menentukan keputusan pilihan raya. Sebab itu di Singapura, orang Melayu tidak dibenar duduk berkelompok, sebaliknya bertaburan supaya undi berpecah. Itu kita cakap pasal negara yang mempunyai 90 peratus orang Cina. Itu juga yang dilakukan di sini dan dibuat oleh Kerajaan Negeri Pulau Pinang. Ditaburkan penduduk Melayu di sini supaya tidak boleh menentukan kemenangan dalam pilihan raya. Kita sepatutnya taburkan orang Melayu tinggal di kawasan Tanah Rizab Melayu yang dibangunkan oleh kerajaan atau swasta bagi memastikan pengundi Melayu menjadi majoriti atau melebihi 50 peratus supaya dapat memastikan kemenangan orang Melayu dalam pilihan raya. Kerajaan hendaklah menggunakan Tanah Rizab Melayu sebagai senjata untuk menempat dan memperkasakan orang Melayu di kawasan strategik supaya boleh menang di kawasan-kawasan tertentu semasa pilihan raya. Jangan tengok sahaja tetapi perluaskan lagi Tanah Rizab Melayu ini.